Week 2 – SS2 Second Term Yoruba Notes

OSE KEJI
EDE
Aayan Ogbufo
AKOONU
Aayan ogbufo ni ise titumo ede kan si ede miiran. Ki ogbufo to le kogo ja ninu itumo ede, o gbodo mo tifun tedo ede Geesi , ki o si le tusu ede Yoruba naa de isale ikoko.
Kii se gbogbo oro inu ede kan naa le tumo si ode miiran.
A ko gbodo mu gbolohun ni okookan lati tumo, sise bee yoo so ewa ati itumo iru ayoka bee nu.
A ko gbodo mu oro ni eyo kookan lati tumo, ti a ba se bee yoo so itumo oro ti a fe tu nu.
Akaye ati akatunka ayoka se pataki ki o to le se ogbufo to peye. Rii pe o lo akoto to muna doko eyi ni yoo je ki o see ka.
Lilo itumo erefee ko bojumu, eyi ko ni fun wa ni itumo ti o kun, itumo ijinle ni o ye ogbufo.
O san ki ogbufo lo oruko ti o wa ninu ayoka.
Eyi ni aayan ogbufo sise laarin awon akekoo ninu kilaasi.

 Please bury the harchet
Jowo fiye denu
He who fight and run away, leaves to fight the other day
Agbo to feyinrin, agbara lo lo mu wa.

 Time and tide wait for no man
Akoko ati igba ko duro de enikan.

 Paddle your own canoe
Gbo tire    

 They may have been drumming
Won ti le maa lu ilu

 He came in reluctantly
O wole tikotiko

 Tumo ayoka yii si ede Yoruba

 Birds take a great deal of trouble to give their young a good start in life. The female bird lays hard-shelled egg from which the young animal gradually develop with supplies of good good and air. In most cases the eggs are laid in a carefully prepared nest which is hidden from enemies or out of their reach.

 Awon eye a maa se opo wahala lati fun awon omo won ni ibere rere ni aye. Iya eye a maa ye eyin eleepo lile.

 Ninu eyin yii ni awon omo eye yo ti maa ri ounje ati afefe ti yo mu won maa gbora diedie. Ni opolopo igba inu ite ti won farablae ko ti o sa pamo fun ota ni won maa n ye won si.
Don’t give it a chance
When problem comes
Don’t give a chance
When joy comes
Rejoice moderately
Joy is a fragile thing

 IGBELEWON
IWE ITOKASI
Adewoyin S.Y (2006) Imo, Ede, Asa ati Litireso Ile Eko Sekondiri Agba. (S.S.S.3) Corpromutt (Publishers) Nigeria Ltd Oju Iwe 234-254.
ASA ISINKU NI ILE YORUBA
Awon Yoruba gbagbo pe gbogbo wa ni a da agbada iku,won a ni ‘ma forum yo mi gbogbo wa la jo n lo.’atomode atagba ko si eni ti ko ni ku,gbogbo wa la je gbese iku.Ki Olorun ko fi iku rere pa ni.
    Awon Yoruba gbagbo pe bi eniyan ba ku yoo lo si orun, yala rere tabi orun apaadi.

 AWON ONA TI A N GBA SIN ORISIIRISII OKU.
Ki Edumare ki o fi iku ire pa gbogbo wa bi a ti n sin oku kookan da lori eni ti o je ati iru iku ti o pa eni bee. Die ninu iru re niwonyii.
Eni ti sango pa.        Awon mogba nii se etutu sisin re.
Eni ti sanponna pa        inu igbo ni won maa n sin-in si awon adahunse ni
    Si n se etutu sisin re.
    Eni ti o ku sinu odo        eti odo ti o ku si ni won maa n sin–in si, awon
                    alawo ni si n se etutu re.
Eni ti o ku toyuntoyun    awon oloro nii se etutu sisin re.
Adete                awon ogbontarigi adahunse ni i se etutu sisin re, inu
                    Igbo ni won a sin-in si, won a si sun gbogbo nnkan                          Ini re.
Eni ti o pokunso        Awon onimole ni i sin in,idi igi ti o pokunso si naa
                    ni won o sin in si.
Abuke                Awon babalawo ati adahunse ni i se etutu sinsin re,    
                    Inu igbo ni won sin in si, ninu ikoko,won a si sin
                    Gbogbo nnkan ini re mo pelu.
Babalawo             awon agba awo ni i se etutu sisin oku babalawo
pelu eye ti o ga ti won yoo fi se etutu lati yose re
kuro ninu egbe awo.
Ode                     awon ode nii se ayeye oku ode sisin,oro Pataki ti
Won ni lati se fun un ni sisipa ode ti a mo si ‘ ikopa ode’ eyi ni etutu ti won maa n se ki awon eran ti ode naa ti pa nigba aye re ma baa hun un,ki o sile je ki awon ode to ku laye maa ri eranko.
Onilu                     awon onilu nii se etutu onilu lati yowo elegbe won
                    ti o ti ku kuro ninu egbe ki awon to ku le maa ri se.
Alagbede                 Awon alagbede nii se oro igbeyin fun oku alagbede
                lati yowo re kuro ninu egbe.Inu ile aro ti alagbede
                naa ti n sise ki o to ku ni a ti maa n saba se etutu
                Ikeyin yii.
Yato si gbogbo awon wonyii,awon Yoruba a maa ro oku paapaa eyi ti o ba je oku oroju ti
won gba pe iku re kii se lasan,awon agba adahunse tabi oloogun ni o maa n ro oku, ki
won to gbe e si koto, riro yii lo maa je ki o se iku pa eni ti o pa a. .

 IGBELEWON : –

1. salaye ona ti a n gba sin awon oku wonyii; – i. eni toku somi,ii. Eni ti sango pa. iii. Adete, iv. Eni ti o pokunso.

 IWE ITOKASI
Adewoyin S.Y (2006) Imo,Ede, Asa ati Litireso Ile Eko Sekondiri Agba. (S.S.S.3) Oju iwe 1-35 Corpromutt (Publishers) Nigeria Ltd.
APAPO IGBELEWON

1. salaye ona ti a n gba sin awon oku wonyii; – i. eni toku somi,ii. Eni ti sango pa. iii. Adete, iv. Eni ti o pokunso.

ZT%NY@W) IX!

1. Ko aroko lori ‘ojo kan ti o ko le gbagbe’

salaye ona ti a n gba sin awon oku wonyii; – i. eni toku somi, ii. Eni ti sango pa. iii. Adete, iv. Eni ti o pokunso.
ISE ASETILEWA

1. Intuition A. ironinu B. oye inu C. inu kan D. oye oju.
2. Interpreter A. atufo B. onpade C. ogbufo D. olusoro.
3. Compare A. fi kan B. fi ran C. fi gba D. fi we.
4. Mood A. imulara B. ifarasin C. imoloju D. ifokase.
5. Decide A. pinnu B. ronu C. ro D. so.

APA KEJI

1. Tumo awon oro yii:
   1. Mislead
   2. Tammerer
   3. Competition
   4. Verify
   5. Deity.
2. Bawo ni won se n sin: abuke, oba, afin.