OSE KARUN-UN
+R+ AR_P)-OR%K{.
+R+ AR_P)-OR%K{.
- Or7k8
- Zb6dq +r= Ar-p0 Or5k[
- Ztc =r= Ar-p0 Or5k[
- *r7s7 =r= Ar-p0 Or5k[.
AKOONU
+r= ar-p0 or5k[ ni a mqq n l0 d7p0 =r= or5k[ n7n5 zp9lz or5k[. Zpccrc:
- B.
- ‘B9l5 jc zkzrz’ = ( jc zkzrz.’
- ‘ew5r1 jc zgbzdo B9lq’ = Ew5r1 jc zgbzdo r2.
T7 a bq wo gb9l9h6n zk-k-, a r7 ‘B9l5 zti zkzrz’ g1g1 bi =r= or5k[ s6gb9n n7gbz t7 9 di 8gbz t7 a f1 t5n gb9l9h6n yii s[. A lo zw[n =r= m87rzn d7p0 zwon =r= or5k[ y87 ‘O zti r2’ zwon =r= or5k[ t7 a l0 d7p0 =r= or5k[ m3j34j7 y87 ni z n p4 n7 =r= ar-p0 or5k[. $y7 ni 9 scl2 s7 gb9l9h6n kej8 nqz. ‘ew5rc, zgbzdo zti B-lq jc =r= or5k[ n7n5 gb9l9h6n y87 s6gb.n n7gbz t7 a f1 t5n ‘B-lq’ s[ ni apq kej8. A lo =r= m78rzn d7p0 ‘r2’ =r= y87 ni z n p4 ni =r= ar-p0 or5k[. Or7s87r7s87 =r= ar-p0 or5k[ ni 9 wz. D72 n7n5 w[n ni: mo, r2, wa, c, o, 9, w-n, a abbl.Zb6dq +r= Ar-p0 Or5k[.
+r= ar-p0 or5k[ n7 4t0 t9 n t-ka s7 iye bi: cy[ tzb7 =p=. Cy[ d5r9 f5n cy[ kan. Zw[n =r= ar-p0 or5k[ t7 9 le sis1 f5n cy[ kan soso n7gbz ti =p= d5r9 f5n 4y7 t7 9 p= ju =kan l[. B7 m3j8, m1ta, m1rin…… Zpccrc
( l[ cy[ ni 9 ].
W-n wa =p= ni w-n].+r= ar-p0 or5k[ ni 4t0 t9 n t-ka s7 cni. Zpccrc.
Cnikinni /4y7 ni cni t7 9 n s=r=.
Cnikej8 / 4y7 ni cni t7 z n s=r= sii. Tzb7 cni t7 z n bq s=r=.
Cnikcta / 4y7 ni cni tzb7 ohun t7 z n s=r= r2.
Mo k[ l1tz.
( k[l1tz
( k[ l1tz.3. +r= ar-p0 or5k[ ni 4t0 ipin si ipo.
IYE Cy[ +p=
Cni k8n-7n-n7 mo a
Cnikej8 O c
Cnikcta Ó w-n.4. A ko le fi =r=-zsop= so =r= ar-p0 or5k[ m3j8 pap=. Zpccrc:
mo zti o
wa zti w[n.5. A k0 l4 lo =r= ar-p0 or5k[ p2l5 da zti nk-, ni, ko. Zpccrc:
mo n ko?
E da?
O ko?6. A k0 l4 lo 2yqn p2l5 =r= ar-p0 or5k[ Zpccrc:
mo nqz
e gan-an.
*R&S& +R+ AR_P)-OR%K{.
+nz m1ta pztzk8 ni a l4 gbz lo =r= ar-p0 or5k[ n7n5 gb9l9h6n. i. ( le sis1 ol6wz ii. Zb=. iii. @yqn n7n5 gb9l9h6n. - Ipo Ol6wz;
. =r= ar-p0 or5k[ mqq n sis1 ol6wz n7n5 gb9l9h6n,IYE CY{ +P+.
Cni k8n-7n-n7 mo a
Cnikej8 o c
Cnikcta 9 w-n.Zpccrc:
Mo n j9. A n j9.
O n j9. E n j9.
Ó n j9 W-n n j9. - Ipo Abo : =r= ar-p0 or5k[ mqq n sis1 zb= bakan nqz n7n5 gb9l9h6n.
Iye Cy[ +p=.
Cni k8n-7n-n7 mi wa
Cnikej8 o y7n
Cnikcta zfzg6n w[n
faweliZpccrc: Baba na mi.
Bolu n pe o/e.
Oluko pe e.
Oba ri wa. - Ip0 #yqn : =r= ar-p0 or5k[ mqq n wz n7 ip0 2yqn n7n5 gb9l9h6n.
IYE EYO OPO.
Cni k8n-7n-n7 mi wa
Cnikej8 rc/c yin
Cnikcta rè/è w[n.Zpccrc:
Ajq mi pa eku
Aja re pa eku
Aja r2 pa eku.
Ile wa ni a ti v-
Ax[ yin ni w-n n w0.
Ajq w[n ki i jc 8v2.IGBELEWON:
K[ zw[n =r= ar-p0 or5k[ w=ny7 s7l2 k7 o s8 lo =k==kan w[n n7 gb9l9h6n. - +r= ar-p0 or5k[ cy[ enikin-in ni ip0 ol6wz
- +r= ar-p0 or5k[ =p= enikeji ni ip0 zb=.
- +r= ar-p0 or5k[ cy[ eniketa ni ip0 ol6wz
- +r= ar-p0 or5k[ =p= eniketa ni ip0 zb=.
IWE AKAILEWA
Ad3w[yin S.Y (2006) *m=, $d4, Zxz zti L7t7r3s= Il3 @k- S1k-nd7r8 Zgbz. Copromutt Publishers oj5 8w3 142.145.+R+ AR_P) ZFARAJOR%K{.
- Or7k8
- Abuda =r= ar-p0 zfarajor5k-
- *r7s7 =r= ar-p0 zfarajor5k[.
ZK((N% :
+r= Zr-p0. Zfarajor5k[ ni 8ses7 t9 faraj[ ti =r=-or5k[ s6gb-n 9 m5 4t0 iye zti cni lqra zb6dq =r= ar-p0 or5k[. Zw[n =r= ar-po zfarajor5k[ ni w=nyii; 4mi, 8w[, 0un, zwa, 2yin, zw[n. F5n zpccrc:
$mi k0 r7 B-lq.
Il3 zwa d6n.Zb6dq +r= Ar-p0 Zfarajor5k[.
+r= ar-p0 zfarajor5k[ ni 4t0 8ye zti cni.
Ate =r= ar-p0 zfarajor5k[.IYE CY{ +P+.
Cni k8n-7n-n7 4mi zwa
Cnikej8 8w[ 2yin
Cnikcta 0un zw[n.
Zpccrc : 8w[ ni w[n ran.
Zwa nqz n b=.ii. A l4 lo =r= zsop= lqti so =r= ar-po zfarajor5k[ m3j8 pap=. Zpccrc.
4mi zti 8w[.
Zwa zti 2yin.
iii. +r= ar-po zfarajor5k[ le jcy[ p2l5 zw[n w5nr2n bii dz, nk-, ko. F5nZpccrc.
8w[ n k-?
)un dz?
@yin n k-?
- S7l3b6 m3j8 ni =r= ar-po zfarajor5k[ mqq n ni. F5nZpccrc..
4mi – 4 /mi.
8w[ – 8 /w[. - +r= ar-po zfarajor5k[ le gba 2yqn. F5nZpccrc.
4mi nqz wa.
Zw[n gan-an wq.
A l4 gb3 =r= ar-po zfarajor5k[ sqqj5 w5nr2n zk7y4s7 alqtcnum. ‘ni’ F5nZpccrc.
@yin ni =gq n p4.
$mi ni mo ra 8w3 nqz.*R&S& +R+ AR_P) ZFARAJOR%K{.
Ix1 ol6wz ni =r= ar-po zfarajor5k[ mqq n se n7n5 gb9l9h6n. F5nZpccrc.
$mi nqz mu [szn.
)un ni w-n n bqw7.*GB#L#W+N
K[ zpccrc. Zw[n =r= w[nyi s7l2: - Enikin-in-ni =p=
- Cni kcta cy[
- Cni kej8 cy[
- Cnikej8 =p=.
- Cnikcta =p=.
IWE AKZTILEWA
Adewoyin S.Y (2006) Imo, 4d4, Zxz zti Litireso Yor6bq Oju iwe 147.151 Ile Eko Sekondiri Agba. Copromutt Publishers.
+R+ ZP_NL#.
ZK((N^
+r=-Zp-nl3 j1 =r= t7 9 mqq n fi k5n 8tum= =r= =r=-8se n7n5 gb9l9h6n, 9 mqq n se zfik5n 8tum= f5n zp9lz-8se, ti y90 s8 j1 k7 8tum= r2 s8 t5b= y3 ni y3k3y3k3. Zpccrc won ni d72d72, f7of7o, w22, rokoso, f2nf2, gbangba, kqnm9kqnm9, jz6jz6 abblT9bi jcun d72
B9l5 n r8n kqnm9kqnm9.N7n5 zp9lz-8se ni =r=-zp-nl3 ti mqq n jcy[ n7n6 gb9l9h6n. +r=-Zp.nl3 mqq n p-n =r=-8se n7n6 gb9l9h6n ni bakan nqz ni 9 mqq n se zfik5n 8tum= f5n =r=-8se.
Tqd3 d8de f66.
Igi nqz ga f7of7o.Iruf1/Orisii +r=-Zp-nl3.
- Zw[n =r=-zp-nl3 z8s2dq.
- Zw[n =r=-zp-nl3 as2dq.
+r=-Zp-nl3 Z8s2dq: ni =r=-zp-nl3 ti a k0 s2dq, ir5 =r= y87 k8 7 ni ju s7l3b6 kan tzb7 m3j8 l[. Zpccrc w[n ni: f7o, k7q, gan-an l-gqn.
( l[ l-gqn
Il3 nqz ga f7o - +r=-Zp-nl3 Aseda:. ni =r=-zp-nl3 ti a s2dq lqti ara =r=-zp-nl3z8is2dq n7pa s7se zp4t5np4 =r=-zp-nl3 p-nb3l3
K7q + K7q = K7qk7q
Wzd6 + Wzd6 = wzd6wzd6
P2l1 + p2l1 = p2l1p2l1
Jan + jan = Janjan
K1l1 + k1l1 = k1l1k1l1Tobi n lzqg6n y=b=y=b=.
Ad3 tcs2 m- 8r8n k7qk7q.
As[ nqz ya p1rcp2rc.
{b2 nqz ti tqn yqnyqn
)s6pq m-l2 rokoso.IGBELEWON
K[ orisii =r=-zp-nl3 marun-un s7l2 k7 o s8 l0 w-n n7 v9l9h6n.IWE AKAILEWA
Adewoyin S.Y (2006) Imo, 4d4, Zxz zti Litireso Ile Eko Sekondiri Agba. Copromutt Publishers oju iwe 163.167.
+R+-&SE
- Oriki
- Iwulo =r=.8se
- S7n5 ti a le gba lzti da =r=.8se mo.
- Isori =r=-8se.
AKOONU : .
=r=-8se ni =r= t7 9 bq le d5r9 bii k9k9 f-nrqn n7n6 gb9l9h6n. +r=-8se ni =r= t7 9 n t-ka s7 ohun t7 ol6wz se n7n6 gb9l9h6n. Lq8s7 =r=-8se n7n6 gb9l9h6n k0 le n7 8tum= n7tor7 ohun ni 9 j1 0p9m5l3r9 f5n gb9l9h6n. Zpccrc: f0, f=, s[, rz, k[, w2, w7, g6n, s6n, tz, jc, lq, p4, jz, ti, j= abbl.
Bzbq ra bztz.
Ol5 f[ ax[.
B7 a bq y[ =r=-8se k5r0 n7n5 zw[n gb9l9h6n w=nyii k0 le ni 8tum=.+NZ T& A FI L$ DQ +R+.*SE M+.
1 +r=-8se ni 9 mqq n jcy[‘ l1y8n ol6wz. Ap ‘mo jc 2bz.’ ‘w-n gba ow9′.
2 +r= t7 9 bq le t2l3 2r5n =r=-8se ‘n’ gb[d= jc =r=-8se. ap ‘Ad3 n k[ 8w3′ ‘ mzmq n se [b2.’
3 +r= t7 9 bq jcy[ l1y8n ‘y90, mqa, fi zti ti gb[d= j1 =r=-8se. Ap ‘Ak1k=- y90 se 8dqnw9′ ‘ol6k- mqa wq.’ ‘bzbq ti d3‘.
4 +r= t7 9 bq t2l3 at-ka 8y7s9d8 ‘kò/0 gb-d= j1 =r=-8se. Ap ‘ Bqy= k0 ra ax[.’ ‘ ol6k- k0 jc 2bz’.*S+R& +R+-*SE.
Or7s87r7s87 8s=r7 ni zw[n onimo g7rqmz p7n =r=-8se s7 n7n5 4d4 Yor6bq.
- +r=-*se Z8gbzb=: . ni =r=-8se ti a mqq n lo zb= p2l5 r2 n7n5 4d4 Yor6bq. Ap ‘Tol5 s6n’ T-p1 k5r5.’ ‘ 0j0 r=’.
- +r=-*se
Agbzb=: zw[n +r= yii mqq n gba =r= or5k[ ni ip0 zb=. Zpccrc: Ad3 jc 2wz. K5nl3 gun igi, B-lq mu omi, Akck=- k[ 8w3. - +r=-*se As4b33r4 : . m3j8 nqz ni 9 wz n7n5 4d4 Yor6bq, zw[n nqz ni ndz/da zti nk-. F5n zpccrc ‘ mama da?’ ‘Bisi nk-?’.
- +r=-*se Ax[k6nfq : . 4y7 ni +r= –ise t7 9 mqq n se ok6nfz 8s2l2, zw[n =r=-8se ax[k6nfz ni; s[, mu, se, ko, fi, da. Zpccrc B-lq dq 2r7n pa m7. Bqd3 fi 8yz jc X[lq. O se ik5 pa ajq r2.
- +r=-*se Cl1lz: . 4y7 ni =r=-8se ti a le fi +r=-or5k[ b= lqzrin n7n6 gb9l9h6n. Zpccrc bqw7, r1jc, padz, dzn6.
Mama bq [m[ w7
(baw7).
B-lq r1 mi jc (r1jc).
Bzbq da ixu n6
(dzn6). - +r=-*se Zkznm9r5k[ : . 4y7 ni a s2dq lzti ara zpap= =r=-8se zti +r=-or5k[. Zpccrc T-p1 mut7 y9 [mu ‘+r= or5k[‘ oti ‘=r= 8se’].
Mmama gunyan je ‘gun ‘=r= 8se’ iyan ‘+r= or5k[‘].
Ab7-lq law- p5p= ”la ‘=r= 8se’ owo ‘+r= or5k[‘]. - +r=-*se Aszp3j5we : . ni =r=-8se t7 a mqq n l0 lzti s[ 8r7s7 nnkan. Zpccrc ‘B7s7 pupa f00’ ‘Ey7n Tol5 f5nf5n’ ‘ T-p1 ga’.
- +r=-*se As[l6wzdzb= : . ni =r=-8se ti ol6wz zti zb= le gbzp= ara w[n. 4y7 ni pe a l4 si ol6wz zti zb= ni ip0 padz lqzs7 8yzt= n7n5 v9l9h6n nqz. Zpccrc.
)j9 n se w4r4 W4r4 n se )j9.
Mo ti oj5 Oj5 t8 mi
Mo jqyz Zyz mi jq. - +r=-*se Alapepada: . ni =r=-8se ti a mqq n se zp4t5np4 f5n n7n5 v9l9h6n. Zpccrc *w[ ni 9 k6 mi k6.
C r0 wq ro ire.
Ay k0 f1ni f-r=.
Ma da mi dq wzhqlz’. - +r=-*se Zs7np= : . ni =r=-8se t7 9 mqq n j1 m3j8 tzb7 mcta n7n5 v9l9h6n p2l5 ol6wz kan. Iye =r= 8se ti o wa n7n5 v9l9h6n yii ni iye v9l9h6n ti a le ri fzy[. F5n zpccrc,
{lq sun ixu tz = {lq sun ixu – {lq ta ixu.
T-p1 ji cran jc = T-p1 jc cran – T-p1 j7 cran.IGBELEWON:
Fa 8lz s7 8d7 =r= 8se n7n5 zr0k[ y87:
On7r5ur5 kzy34f8 ni 9 k5n il3 ay3. Ol9w9 zti tql7kz l[ s6z. {l-gb-n 0un 0m6g= l[ bi r1rc. Ibi 8gb7n ti n sunk5n z8l9r7 ni zjznzk5 ti n pariwo or7 t7t9bi. Cni in5 n run n jow5 cni or7 n f-. Il3 ay3 y87 nqz ni K-l3dow9 ti bi [m[ m1j[ t7 Oy7b9y7 fi w[n dqj[, t7 8yq ol9w9 y[y[ wq di zgzn =sqn-an-gan.IWE AKZTILWA
Adewoyin S.Y (2006) Imo, 4d4, Zxz zti Litireso Ile Eko Sekondiri Agba. Copromutt Publishers oju iwe 155.160.
+R+ ZSOP+
- Oriki.
- Orisii w5nren +r=-Zsop=.
- Is1 ise n7n5 v9l9h6n.
AKOONU
+r=-Zsop= ni zw[n w5nr2n t7 a n l0 lzti so zw[n =r= tzb7 v9l9h6n bi m3j8 tzb7 j6 b12 l[ p= di v9l9h6n kan. Zpccrc: Zpccrc =r= zsop= ni zti, afi, s6v-n, zm-, zyzfi, p2l5,zb7 abbl.
Ad3 f1rzn 8rcs8 + Tomi f1rzn 8rcs8 = Ad3 zti Tomi f1rzn 8rcs8
Il3 r2 t9bi + *yzrq r2 k3r3 = Il3 r2 t9bi s6v-n 8yzrq r2 k3r3.
Zw[n zpccrc m87rzn ni: 0un, zfi, n7gbz t7, zb7, b12 ni, yqlz, tzb7 anb=s8 b-s7 abblIx1 t7 w-n n se n7n5 Gb9l9h6n: ise +r= ax[po ni siso =r= tqb7 v9l9h6n pap=.
1. ‘zti, p2l5, zti 0un’ ni a fi n so
A. +r=-or5k[, m3j8 p= n7n5 v9l9h6n.
zpccrc:
Tol5 zti Oy4 l[ s7 8l5 [ba.
T5nd3 p2l5 T9y8n l[ s7 *k0r0d5.
{lq 0un Bqy= j[ n kzw3.B. A le fi so =r= ar-p0 zfarajor5k[ m3j8 p= n7n5 8s[
Apccrc
*w[ zti 0un ni ol-r=
Zw[n p2l5 4y7n k8 7 se cgb1D. A le fi ‘zti, p2l5’ so =r= or5k[ zti =r= ar-p0 zfarajor5k[ p=
zpccrc:
*w[ zti Deinde ni mo r7.
$mi p2l5 R9t8m7 n ka 8w3 8r0y8n.E. S6v-n, tzb7, zm-. Z n lo zw[n [r= w=nyi lzti so v9l9h6n m3j8 p= ti zbqy[r7 r2 y90 j1 v9l9h6n [l-p= =r= 8se alqkznp=.
Zpccrc:
B-lq p4 m7 s6v-n n k0 dqh6n.
Mzmq ni ow9 zm- w[n 0 ra ax[.IWE AKAILEWA
Adewoyin S.Y (2006) Imo, 4d4, Zxz zti Litireso Ile Eko Sekondiri Agba. Copromutt Publishers oju iwe 1169.172.+R+ AT_K^N
W5nr2n =r= at-k6n
Ise ti won n se n7n5 v9l9h6n
Ibi t7 w-n ti n jcy[AKOONU
+r= – at-k6n ni =r= t7 z n l0 lzti s[ iha ti =r=.or5k[ m3j8 k[ si ara w[n. Zw[n w5nr2n at-k6n in5 4d4 Yor6bq ni: si, ti, ni. +r= at-k6n mqq n jcy[ sqqj5 =r= or5k[ n7n5 v9l9h6n. Zpccrc:
Ad3 ti /*kcjz l[ s7 )y8ngb0 ni znq
Is1 ti +r= At-k6n mqq n se. N7n5 ihun v9l9h6n, =r= at-k6n mqq n t-ka:
I Ibi ti 4n8yzn tabi nnkan n lo. +r= atoka r2 ni – siZpccrc:
Mo l[ s7 *bzdzn.
Od6duwz t2d9 s7 Il3 If2.
II O mqq n fi ibi t7 44yzn tzb7 nnkan t7 n b= hzn. ‘ti’ ni w5nr2n r2Zpccrc:
D3l3 ti Zk5r1 d3 lqnzq
Eru ti ori aja ja luleIII. +r= at-k6n mqq n se zfihzn ibi t7 44yzn tzb7 nnkan wz. ‘ni’ ni at-ka r2.
Zpccrc:
Tzlzb7 wz n7 *kcjz
Ol5 wz n7 $k9
Mzmq wz n7 il2 Ha5sq.
IWE AKAILEWA
Adewoyin S.Y (2006) Imo, 4d4, Zxz zti Litireso Ile Eko Sekondiri Agba. Copromutt Publishers oju iwe 168
+R+ ZP#J%WE
+r=.Zp3j5we.; ni +r= t7 9 mqq n yqn +r= or5k[ n7n5 v9l9h6n. Z n lo +r= zp3j5we lzti se zlzy3 y3k3y3k3 0hun ti z n s=r= ba n7n5 8s[. Zpccrc:
{m[ pupa ni B6nmi.
Cxin f5nf5n ni bzbq rz.
{t7 l7le k0 dqra.
*wz rere ni 2s- 4n8yzn.
*r9 k-ns9nqnt8 l9 mqq n b2r2 =r= zp3j5we.
Ap
+m[ k3ker3 ni mo j1.
Inu zp9lz or5k[ ni =r= –zp3j5we mqq n wz.
Ap
*r8n r4d4r4d4 k0 yc [m[l5zb7.
ORISII +R+ ZP#J%WE
- +r= Zp3j5we *p8l2. 4y7 ni zw[n =r= bii rere, k3ker3, nlq.
+r= Zp3j5we 8s2dq.; 4y7 ni zw[n wunren =r=.zp3j5we ti a s2dq n7pa s7se zp4t5np4 cl1bc. Zpccrc:
Mu .mimu
ro .riro
bo .bibo.2 +r= Zp3j5we t7 a s2dq n7pa zp4t5np4. Zpccrc:
nla. ile nlanla ni won f5n wa.IGBELEWON
T-ka s7 =r= zp3j5we ti 9 wz n7n5 v9l9h6n y87 - S7l4 m1fzm1fz ni ol6k- f5n wa.
- {m[ g7ga ni B-lq.
- Or5k[ rere szn ju w5rz 0un fzdqkz l[.
IWE AKZTILEWA
Adewoyin S.Y (2006) Imo,4d4, Zxz zti Litireso Ile Eko Sekondiri Agba. Copromutt Publishers oju iwe 152.154.
ORISII ONA TI A N GBA SOGE NILE YORUBA
ARA FINFIN
EYIN PIPA
TIROO LILE
LAALI
Oge sise ni a n pe ni oso. Oso ara, oso ile. Ki a se itoju ara, aso, ile ni gbogbo e dale lori. Ki a se itoju irun: irun didi, irun gige, iwe wiwe, enu fifo, ara pipa/jija eekanna gige ati bee bee lo ni a n pe ni imototo. Apeere oge sise nile Yoruba ni aye atijo ni ara finfin, eyin pipa, tiroo lile, laali, irun didi, enu fifo, ara pipa/jija ati bee bee lo. Eni ti o n maa n se itoju ara re ni a n pe ni afinju nigba ti a n pe eni ti ki i se itoju ara re ni obun.Ara finfin: Ara finfin je okan lara oge sise ile Yoruba.Oloola (awon to maa n ko ila fun eeyan ) ni o maa n se ara finfin fun eeyan. Won le ya orisiirisii batani si ara eniyan bi alangba, Ooya idirun tabi akekee. Gbogbo nnkan won yii ni won n lo lati bu kun ewa ara won.
Eyin Pipa: Eyin pipa ni asa ki a da iho tabi alafo si aarin eyin meji to wa laarin gbungbun enu. Awon Yoruba gba pe eni ti o ba ni eji maa n ni ewa. Awon oloola ni o maa n se eyi pelu.Tiroo: Awon obinrin ni ni o maa n le tiroo ju. Won yoo maa fi igi iye ediye le si oju. O maa n wulo fun oju pipon ati eyikeyi arun oju. Awon iya olomo naa maa n lo o fun omode, ero won ni wi pe o maa n mu idoti kuro loju.
Laali: Awon obinrin maa n le laali si atelewo ati egbeegbe ese won mejeeji. Bi o ba gbe tan won yoo ko ewe laali yii kuro ni oju ibi ti won ti koo kuro yi maa n dudu lati bu kun ewa won. Iru eyi maa n wopo ni Igbomina/Ilorin ati eya Hausa.
IGBELEWON:
- Kin ni oge sise?
- Ko ona merin ti a n gba soge laye atijo.
IWE AKATILEWA:
1 Eko ede Yoruba titun (SSS) iwe kin-in-Eko ede ati asa Yoruba iwe kin-in-ni (JSS 1) oju iwe 90 – 93 lati owo egbe akomolede ati asa Yoruba.
2 Eko ede Yoruba titun iwe kin-in-ni (J S S1 ) oju iwe 153-158 lati owo Oyebamji Mustapha.
APAPO IGBELEWON
- Fa 8lz s7 8d7 =r= 8se n7n5 zr0k[ y87:
On7r5ur5 kzy34f8 ni 9 k5n il3 ay3. Ol9w9 zti tql7kz l[ s6z. {l-gb-n 0un 0m6g= l[ bi r1rc. Ibi 8gb7n ti n sunk5n z8l9r7 ni zjznzk5 ti n pariwo or7 t7t9bi. Cni in5 n run n jow5 cni or7 n f-. Il3 ay3 y87 nqz ni K-l3dow9 ti bi [m[ m1j[ t7 Oy7b9y7 fi w[n dqj[, t7 8yq ol9w9 y[y[ wq di zgzn =sqn-an-gan.
- Salaye lori oge sise abinibi ile Yoruba.
ATUNYEWO EKO
- Salaye lori aseyinwaye.
- Salaye lori asa eewo nile Yoruba.
- Salaye lori eto abinibi nie Yoruba.
ISE ASETILEWA
- _____ ni opomulero fun gbolohun (a) oro-oruko (b) oro-ise (d) eyan
- E rowa ro ire je apeere oro-ise _____ (a) asoluwadabo (b) alapepada (d) agbabo
- Sola da obe nu. Oro_ise iru gbolohun yi ni (a) da (b) obe (d) danu.
- Awon wo lo maa n lo laali ju? (a) obinrin (b) okunrin (d) omode (e) arugbo
- Idi ti won fi maa n korin nibi ikomojade ati igbeyawo ni _________ (a) ounje jije (b) nitori ilu lilu ti o wa nibe (d) nitori a ki i saba korin lojoojumo (e) inu didun
APA KEJI
- Salaye iyato meta laarin oro aropo oruko ati oro aropo aafarajoruko.
- Salaye iyato marun-un laarin oro oruko ati oro aropo oruko.
- Ko orisii ila marun-un ti awon Yoruba n ko.