OSE KARUN-UN
+R+ AR_P)-OR%K{.

 +R+ AR_P)-OR%K{.

  • Or7k8
  • Zb6dq +r= Ar-p0 Or5k[
  • Ztc =r= Ar-p0 Or5k[
  • *r7s7 =r= Ar-p0 Or5k[.

     AKOONU
    +r= ar-p0 or5k[ ni a mqq n l0 d7p0 =r= or5k[ n7n5 zp9lz or5k[. Zpccrc:

  1.         B.
  2. ‘B9l5 jc zkzrz’          =    ( jc zkzrz.’
  3. ‘ew5r1 jc zgbzdo B9lq’     =     Ew5r1 jc zgbzdo r2.

     
     T7 a bq wo gb9l9h6n zk-k-, a r7 ‘B9l5 zti zkzrz’ g1g1 bi =r= or5k[ s6gb9n n7gbz t7 9 di 8gbz t7 a f1 t5n gb9l9h6n yii s[. A lo zw[n =r= m87rzn d7p0 zwon =r= or5k[ y87 ‘O zti r2’ zwon =r= or5k[ t7 a l0 d7p0 =r= or5k[ m3j34j7 y87 ni z n p4 n7 =r= ar-p0 or5k[. $y7 ni 9 scl2 s7 gb9l9h6n kej8 nqz. ‘ew5rc, zgbzdo zti B-lq jc =r= or5k[ n7n5 gb9l9h6n y87 s6gb.n n7gbz t7 a f1 t5n ‘B-lq’ s[ ni apq kej8. A lo =r= m78rzn d7p0 ‘r2’ =r= y87 ni z n p4 ni =r= ar-p0 or5k[. Or7s87r7s87 =r= ar-p0 or5k[ ni 9 wz. D72 n7n5 w[n ni: mo, r2, wa, c, o, 9, w-n, a abbl.

     Zb6dq +r= Ar-p0 Or5k[.
    +r= ar-p0 or5k[ n7 4t0 t9 n t-ka s7 iye bi: cy[ tzb7 =p=. Cy[ d5r9 f5n cy[ kan. Zw[n =r= ar-p0 or5k[ t7 9 le sis1 f5n cy[ kan soso n7gbz ti =p= d5r9 f5n 4y7 t7 9 p= ju =kan l[. B7 m3j8, m1ta, m1rin…… Zpccrc
    ( l[        cy[ ni 9 ].
    W-n wa      =p= ni w-n].

     +r= ar-p0 or5k[ ni 4t0 t9 n t-ka s7 cni. Zpccrc.
    Cnikinni /4y7 ni cni t7 9 n s=r=.
    Cnikej8 / 4y7 ni cni t7 z n s=r= sii. Tzb7 cni t7 z n bq s=r=.
    Cnikcta / 4y7 ni cni tzb7 ohun t7 z n s=r= r2.
        Mo k[ l1tz.
        ( k[l1tz
        ( k[ l1tz.

     3. +r= ar-p0 or5k[ ni 4t0 ipin si ipo.
         IYE     Cy[     +p=        
    Cni k8n-7n-n7            mo    a
    Cnikej8             O    c
    Cnikcta             Ó    w-n.

     4. A ko le fi =r=-zsop= so =r= ar-p0 or5k[ m3j8 pap=. Zpccrc:
    mo zti o
    wa zti w[n.

     5. A k0 l4 lo =r= ar-p0 or5k[ p2l5 da zti nk-, ni, ko. Zpccrc:
    mo n ko?
    E da?
    O ko?

     6. A k0 l4 lo 2yqn p2l5 =r= ar-p0 or5k[ Zpccrc:
        mo nqz
        e gan-an.

     
     *R&S& +R+ AR_P)-OR%K{.
        +nz m1ta pztzk8 ni a l4 gbz lo =r= ar-p0 or5k[ n7n5 gb9l9h6n. i. ( le sis1 ol6wz ii. Zb=. iii. @yqn n7n5 gb9l9h6n.

     

  4. Ipo Ol6wz;
    . =r= ar-p0 or5k[ mqq n sis1 ol6wz n7n5 gb9l9h6n,

     IYE                CY{        +P+.
    Cni k8n-7n-n7            mo        a
    Cnikej8            o        c
    Cnikcta             9        w-n.

     Zpccrc:
    Mo n j9.    A n j9.
            O n j9.        E n j9.
            Ó n j9        W-n n j9.

     

  5. Ipo Abo : =r= ar-p0 or5k[ mqq n sis1 zb= bakan nqz n7n5 gb9l9h6n.

     Iye            Cy[        +p=.
    Cni k8n-7n-n7        mi        wa
    Cnikej8        o        y7n
    Cnikcta        zfzg6n     w[n
    faweli        

     Zpccrc: Baba na mi.
    Bolu n pe o/e.
    Oluko pe e.
    Oba ri wa.

     

  6. Ip0 #yqn : =r= ar-p0 or5k[ mqq n wz n7 ip0 2yqn n7n5 gb9l9h6n.

     IYE                EYO        OPO.
    Cni k8n-7n-n7            mi        wa
    Cnikej8            rc/c        yin
    Cnikcta            rè/è        w[n.

     Zpccrc:
    Ajq mi pa eku
    Aja re pa eku
    Aja r2 pa eku.
    Ile wa ni a ti v-
    Ax[ yin ni w-n n w0.
    Ajq w[n ki i jc 8v2.

     IGBELEWON:
    K[ zw[n =r= ar-p0 or5k[ w=ny7 s7l2 k7 o s8 lo =k==kan w[n n7 gb9l9h6n.

  7. +r= ar-p0 or5k[ cy[ enikin-in ni ip0 ol6wz
  8. +r= ar-p0 or5k[ =p= enikeji ni ip0 zb=.
  9. +r= ar-p0 or5k[ cy[ eniketa ni ip0 ol6wz
  10. +r= ar-p0 or5k[ =p= eniketa ni ip0 zb=.

     IWE AKAILEWA
    Ad3w[yin S.Y (2006) *m=, $d4, Zxz zti L7t7r3s= Il3 @k- S1k-nd7r8 Zgbz. Copromutt Publishers oj5 8w3 142.145.

     +R+ AR_P) ZFARAJOR%K{.

  • Or7k8
  • Abuda =r= ar-p0 zfarajor5k-
  • *r7s7 =r= ar-p0 zfarajor5k[.

     ZK((N% :
    +r= Zr-p0. Zfarajor5k[ ni 8ses7 t9 faraj[ ti =r=-or5k[ s6gb-n 9 m5 4t0 iye zti cni lqra zb6dq =r= ar-p0 or5k[. Zw[n =r= ar-po zfarajor5k[ ni w=nyii; 4mi, 8w[, 0un, zwa, 2yin, zw[n. F5n zpccrc:
    $mi k0 r7 B-lq.
    Il3 zwa d6n.

     Zb6dq +r= Ar-p0 Zfarajor5k[.
    +r= ar-p0 zfarajor5k[ ni 4t0 8ye zti cni.
    Ate =r= ar-p0 zfarajor5k[.

     IYE            CY{        +P+.
    Cni k8n-7n-n7        4mi        zwa
    Cnikej8         8w[        2yin
    Cnikcta        0un        zw[n.
    Zpccrc : 8w[ ni w[n ran.
    Zwa nqz n b=.

     ii. A l4 lo =r= zsop= lqti so =r= ar-po zfarajor5k[ m3j8 pap=. Zpccrc.
        4mi zti 8w[.
        Zwa zti 2yin.
    iii. +r= ar-po zfarajor5k[ le jcy[ p2l5 zw[n w5nr2n bii dz, nk-, ko. F5nZpccrc.
            8w[ n k-?
            )un dz?
            @yin n k-?

  1. S7l3b6 m3j8 ni =r= ar-po zfarajor5k[ mqq n ni. F5nZpccrc..

            4mi – 4 /mi.
            8w[ – 8 /w[.

  2. +r= ar-po zfarajor5k[ le gba 2yqn. F5nZpccrc.

            4mi nqz wa.
            Zw[n gan-an wq.
    A l4 gb3 =r= ar-po zfarajor5k[ sqqj5 w5nr2n zk7y4s7 alqtcnum. ‘ni’ F5nZpccrc.
    @yin ni =gq n p4.
    $mi ni mo ra 8w3 nqz.

     *R&S& +R+ AR_P) ZFARAJOR%K{.
    Ix1 ol6wz ni =r= ar-po zfarajor5k[ mqq n se n7n5 gb9l9h6n. F5nZpccrc.
    $mi nqz mu [szn.
    )un ni w-n n bqw7.

     *GB#L#W+N
    K[ zpccrc. Zw[n =r= w[nyi s7l2:

  3. Enikin-in-ni =p=
  4. Cni kcta cy[
  5. Cni kej8 cy[
  6. Cnikej8 =p=.
  7. Cnikcta =p=.

    IWE AKZTILEWA
    Adewoyin S.Y (2006) Imo, 4d4, Zxz zti Litireso Yor6bq Oju iwe 147.151 Ile Eko Sekondiri Agba. Copromutt Publishers.
    +R+ ZP_NL#.
    ZK((N^
    +r=-Zp-nl3 j1 =r= t7 9 mqq n fi k5n 8tum= =r= =r=-8se n7n5 gb9l9h6n, 9 mqq n se zfik5n 8tum= f5n zp9lz-8se, ti y90 s8 j1 k7 8tum= r2 s8 t5b= y3 ni y3k3y3k3. Zpccrc won ni d72d72, f7of7o, w22, rokoso, f2nf2, gbangba, kqnm9kqnm9, jz6jz6 abbl

     T9bi jcun d72
    B9l5 n r8n kqnm9kqnm9.

     N7n5 zp9lz-8se ni =r=-zp-nl3 ti mqq n jcy[ n7n6 gb9l9h6n. +r=-Zp.nl3 mqq n p-n =r=-8se n7n6 gb9l9h6n ni bakan nqz ni 9 mqq n se zfik5n 8tum= f5n =r=-8se.
                Tqd3 d8de f66.
                Igi nqz ga f7of7o.

     Iruf1/Orisii +r=-Zp-nl3.

  8. Zw[n =r=-zp-nl3 z8s2dq.
  9. Zw[n =r=-zp-nl3 as2dq.

     +r=-Zp-nl3 Z8s2dq: ni =r=-zp-nl3 ti a k0 s2dq, ir5 =r= y87 k8 7 ni ju s7l3b6 kan tzb7 m3j8 l[. Zpccrc w[n ni: f7o, k7q, gan-an l-gqn.

                 ( l[ l-gqn
                Il3 nqz ga f7o

     

  10. +r=-Zp-nl3 Aseda:. ni =r=-zp-nl3 ti a s2dq lqti ara =r=-zp-nl3z8is2dq n7pa s7se zp4t5np4 =r=-zp-nl3 p-nb3l3

         K7q + K7q        =    K7qk7q
        Wzd6 + Wzd6    =    wzd6wzd6
        P2l1 + p2l1        =    p2l1p2l1
        Jan + jan        =    Janjan
        K1l1 + k1l1        =    k1l1k1l1

     Tobi n lzqg6n y=b=y=b=.
    Ad3 tcs2 m- 8r8n k7qk7q.
    As[ nqz ya p1rcp2rc.
    {b2 nqz ti tqn yqnyqn
    )s6pq m-l2 rokoso.

     IGBELEWON
    K[ orisii =r=-zp-nl3 marun-un s7l2 k7 o s8 l0 w-n n7 v9l9h6n.

     IWE AKAILEWA
    Adewoyin S.Y (2006) Imo, 4d4, Zxz zti Litireso Ile Eko Sekondiri Agba. Copromutt Publishers oju iwe 163.167.

     
     +R+-&SE

     

  • Oriki
  • Iwulo =r=.8se
  • S7n5 ti a le gba lzti da =r=.8se mo.
  • Isori =r=-8se.

    AKOONU : .
    =r=-8se ni =r= t7 9 bq le d5r9 bii k9k9 f-nrqn n7n6 gb9l9h6n. +r=-8se ni =r= t7 9 n t-ka s7 ohun t7 ol6wz se n7n6 gb9l9h6n. Lq8s7 =r=-8se n7n6 gb9l9h6n k0 le n7 8tum= n7tor7 ohun ni 9 j1 0p9m5l3r9 f5n gb9l9h6n. Zpccrc: f0, f=, s[, rz, k[, w2, w7, g6n, s6n, tz, jc, lq, p4, jz, ti, j= abbl.
        Bzbq ra bztz.
        Ol5 f[ ax[.
    B7 a bq y[ =r=-8se k5r0 n7n5 zw[n gb9l9h6n w=nyii k0 le ni 8tum=.

                      +NZ T& A FI L$ DQ +R+.*SE M+.
    1    +r=-8se ni 9 mqq n jcy[‘ l1y8n ol6wz. Ap ‘mo jc 2bz.’ ‘w-n gba ow9′.
    2    +r= t7 9 bq le t2l3 2r5n =r=-8se ‘n’ gb[d= jc =r=-8se. ap ‘Ad3 n k[ 8w3′ ‘ mzmq n se [b2.’
    3    +r= t7 9 bq jcy[ l1y8n ‘y90, mqa, fi zti ti gb[d= j1 =r=-8se. Ap ‘Ak1k=- y90 se 8dqnw9′ ‘ol6k- mqa wq.’ ‘bzbq ti d3‘.
    4    +r= t7 9 bq t2l3 at-ka 8y7s9d8 ‘kò/0 gb-d= j1 =r=-8se. Ap ‘ Bqy= k0 ra ax[.’ ‘ ol6k- k0 jc 2bz’.

     *S+R& +R+-*SE.
        Or7s87r7s87 8s=r7 ni zw[n onimo g7rqmz p7n =r=-8se s7 n7n5 4d4 Yor6bq.

  1. +r=-*se Z8gbzb=: . ni =r=-8se ti a mqq n lo zb= p2l5 r2 n7n5 4d4 Yor6bq. Ap ‘Tol5 s6n’ T-p1 k5r5.’ ‘ 0j0 r=’.
  2. +r=-*se
    Agbzb=: zw[n +r= yii mqq n gba =r= or5k[ ni ip0 zb=. Zpccrc: Ad3 jc 2wz. K5nl3 gun igi, B-lq mu omi, Akck=- k[ 8w3.

     

  3. +r=-*se As4b33r4 : . m3j8 nqz ni 9 wz n7n5 4d4 Yor6bq, zw[n nqz ni ndz/da zti nk-. F5n zpccrc ‘ mama da?’ ‘Bisi nk-?’.

     

  4. +r=-*se Ax[k6nfq : . 4y7 ni +r= –ise t7 9 mqq n se ok6nfz 8s2l2, zw[n =r=-8se ax[k6nfz ni; s[, mu, se, ko, fi, da. Zpccrc B-lq dq 2r7n pa m7. Bqd3 fi 8yz jc X[lq. O se ik5 pa ajq r2.

     

  5. +r=-*se Cl1lz: . 4y7 ni =r=-8se ti a le fi +r=-or5k[ b= lqzrin n7n6 gb9l9h6n. Zpccrc bqw7, r1jc, padz, dzn6.

    Mama bq [m[ w7
    (baw7).
    B-lq r1 mi jc (r1jc).
    Bzbq da ixu n6
    (dzn6).

     

  6. +r=-*se Zkznm9r5k[ : . 4y7 ni a s2dq lzti ara zpap= =r=-8se zti +r=-or5k[. Zpccrc T-p1 mut7 y9 [mu ‘+r= or5k[‘ oti ‘=r= 8se’].

    Mmama gunyan je ‘gun ‘=r= 8se’ iyan ‘+r= or5k[‘].
    Ab7-lq law- p5p= ”la ‘=r= 8se’ owo ‘+r= or5k[‘].

     

  7. +r=-*se Aszp3j5we : . ni =r=-8se t7 a mqq n l0 lzti s[ 8r7s7 nnkan. Zpccrc ‘B7s7 pupa f00’ ‘Ey7n Tol5 f5nf5n’ ‘ T-p1 ga’.

     

  8. +r=-*se As[l6wzdzb= : . ni =r=-8se ti ol6wz zti zb= le gbzp= ara w[n. 4y7 ni pe a l4 si ol6wz zti zb= ni ip0 padz lqzs7 8yzt= n7n5 v9l9h6n nqz. Zpccrc.

    )j9 n se w4r4        W4r4 n se )j9.
    Mo ti oj5         Oj5 t8 mi
    Mo jqyz         Zyz mi jq.

     

  9. +r=-*se Alapepada: . ni =r=-8se ti a mqq n se zp4t5np4 f5n n7n5 v9l9h6n. Zpccrc *w[ ni 9 k6 mi k6.

    C r0 wq ro ire.
    Ay k0 f1ni f-r=.
    Ma da mi dq wzhqlz’.

     

  10. +r=-*se Zs7np= : . ni =r=-8se t7 9 mqq n j1 m3j8 tzb7 mcta n7n5 v9l9h6n p2l5 ol6wz kan. Iye =r= 8se ti o wa n7n5 v9l9h6n yii ni iye v9l9h6n ti a le ri fzy[. F5n zpccrc,

    {lq sun ixu tz     =     {lq sun ixu – {lq ta ixu.
    T-p1 ji cran jc     =    T-p1 jc cran – T-p1 j7 cran.

     IGBELEWON:
    Fa 8lz s7 8d7 =r= 8se n7n5 zr0k[ y87:
    On7r5ur5 kzy34f8 ni 9 k5n il3 ay3. Ol9w9 zti tql7kz l[ s6z. {l-gb-n 0un 0m6g= l[ bi r1rc. Ibi 8gb7n ti n sunk5n z8l9r7 ni zjznzk5 ti n pariwo or7 t7t9bi. Cni in5 n run n jow5 cni or7 n f-. Il3 ay3 y87 nqz ni K-l3dow9 ti bi [m[ m1j[ t7 Oy7b9y7 fi w[n dqj[, t7 8yq ol9w9 y[y[ wq di zgzn =sqn-an-gan.

     IWE AKZTILWA
    Adewoyin S.Y (2006) Imo, 4d4, Zxz zti Litireso Ile Eko Sekondiri Agba. Copromutt Publishers oju iwe 155.160.
    +R+ ZSOP+

  • Oriki.
  • Orisii w5nren +r=-Zsop=.
  • Is1 ise n7n5 v9l9h6n.

     AKOONU
    +r=-Zsop= ni zw[n w5nr2n t7 a n l0 lzti so zw[n =r= tzb7 v9l9h6n bi m3j8 tzb7 j6 b12 l[ p= di v9l9h6n kan. Zpccrc: Zpccrc =r= zsop= ni zti, afi, s6v-n, zm-, zyzfi, p2l5,zb7 abbl.
    Ad3 f1rzn 8rcs8     +    Tomi f1rzn 8rcs8      =     Ad3 zti Tomi f1rzn 8rcs8
    Il3 r2 t9bi        +     *yzrq r2 k3r3      =     Il3 r2 t9bi s6v-n 8yzrq r2 k3r3.
    Zw[n zpccrc m87rzn ni: 0un, zfi, n7gbz t7, zb7, b12 ni, yqlz, tzb7 anb=s8 b-s7 abbl

     Ix1 t7 w-n n se n7n5 Gb9l9h6n: ise +r= ax[po ni siso =r= tqb7 v9l9h6n pap=.
    1.    ‘zti, p2l5, zti 0un’ ni a fi n so
        A.    +r=-or5k[, m3j8 p= n7n5 v9l9h6n.
    zpccrc:
            Tol5 zti Oy4 l[ s7 8l5 [ba.
            T5nd3 p2l5 T9y8n l[ s7 *k0r0d5.
            {lq 0un Bqy= j[ n kzw3.

         B.    A le fi so =r= ar-p0 zfarajor5k[ m3j8 p= n7n5 8s[
    Apccrc
            *w[ zti 0un ni ol-r=
            Zw[n p2l5 4y7n k8 7 se cgb1

         D.    A le fi ‘zti, p2l5’ so =r= or5k[ zti =r= ar-p0 zfarajor5k[ p=

     zpccrc:
            *w[ zti Deinde ni mo r7.
            $mi p2l5 R9t8m7 n ka 8w3 8r0y8n.

     E.    S6v-n, tzb7, zm-. Z n lo zw[n [r= w=nyi lzti so v9l9h6n m3j8 p= ti zbqy[r7 r2 y90 j1 v9l9h6n [l-p= =r= 8se alqkznp=.

     Zpccrc:
        B-lq p4 m7 s6v-n n k0 dqh6n.
    Mzmq ni ow9 zm- w[n 0 ra ax[.

     IWE AKAILEWA
    Adewoyin S.Y (2006) Imo, 4d4, Zxz zti Litireso Ile Eko Sekondiri Agba. Copromutt Publishers oju iwe 1169.172.

     +R+ AT_K^N

     W5nr2n =r= at-k6n
    Ise ti won n se n7n5 v9l9h6n
    Ibi t7 w-n ti n jcy[

     AKOONU
    +r= – at-k6n ni =r= t7 z n l0 lzti s[ iha ti =r=.or5k[ m3j8 k[ si ara w[n. Zw[n w5nr2n at-k6n in5 4d4 Yor6bq ni: si, ti, ni. +r= at-k6n mqq n jcy[ sqqj5 =r= or5k[ n7n5 v9l9h6n. Zpccrc:    
                Ad3 ti /*kcjz l[ s7 )y8ngb0 ni znq
                
    Is1 ti +r= At-k6n mqq n se. N7n5 ihun v9l9h6n, =r= at-k6n mqq n t-ka:
    I    Ibi ti 4n8yzn tabi nnkan n lo. +r= atoka r2 ni – si

     Zpccrc:

             Mo l[ s7 *bzdzn.
            Od6duwz t2d9 s7 Il3 If2.
        
    II    O mqq n fi ibi t7 44yzn tzb7 nnkan t7 n b= hzn. ‘ti’ ni w5nr2n r2

     Zpccrc:

             D3l3 ti Zk5r1 d3 lqnzq
            Eru ti ori aja ja lule

     III.    +r= at-k6n mqq n se zfihzn ibi t7 44yzn tzb7 nnkan wz. ‘ni’ ni at-ka r2.

     Zpccrc:
            Tzlzb7 wz n7 *kcjz
            Ol5 wz n7 $k9
            Mzmq wz n7 il2 Ha5sq.

     
     IWE AKAILEWA
    Adewoyin S.Y (2006) Imo, 4d4, Zxz zti Litireso Ile Eko Sekondiri Agba. Copromutt Publishers oju iwe 168

     
     
     
     +R+ ZP#J%WE
    +r=.Zp3j5we.; ni +r= t7 9 mqq n yqn +r= or5k[ n7n5 v9l9h6n. Z n lo +r= zp3j5we lzti se zlzy3 y3k3y3k3 0hun ti z n s=r= ba n7n5 8s[. Zpccrc:
    {m[ pupa ni B6nmi.
    Cxin f5nf5n ni bzbq rz.
    {t7 l7le k0 dqra.
    *wz rere ni 2s- 4n8yzn.
    *r9 k-ns9nqnt8 l9 mqq n b2r2 =r= zp3j5we.
    Ap    
    +m[ k3ker3 ni mo j1.
    Inu zp9lz or5k[ ni =r= –zp3j5we mqq n wz.
    Ap
    *r8n r4d4r4d4 k0 yc [m[l5zb7.

     
     ORISII +R+ ZP#J%WE

  1. +r= Zp3j5we *p8l2. 4y7 ni zw[n =r= bii rere, k3ker3, nlq.

    +r= Zp3j5we 8s2dq.; 4y7 ni zw[n wunren =r=.zp3j5we ti a s2dq n7pa s7se zp4t5np4 cl1bc. Zpccrc:
    Mu .mimu
    ro .riro
    bo .bibo.

     2    +r= Zp3j5we t7 a s2dq n7pa zp4t5np4. Zpccrc:
    nla. ile nlanla ni won f5n wa.

     IGBELEWON
    T-ka s7 =r= zp3j5we ti 9 wz n7n5 v9l9h6n y87

  2. S7l4 m1fzm1fz ni ol6k- f5n wa.
  3. {m[ g7ga ni B-lq.
  4. Or5k[ rere szn ju w5rz 0un fzdqkz l[.

     IWE AKZTILEWA
    Adewoyin S.Y (2006) Imo,4d4, Zxz zti Litireso Ile Eko Sekondiri Agba. Copromutt Publishers oju iwe 152.154.

     
     ORISII ONA TI A N GBA SOGE NILE YORUBA
            ARA FINFIN
            EYIN PIPA
            TIROO LILE
            LAALI
        
    Oge sise ni a n pe ni oso. Oso ara, oso ile. Ki a se itoju ara, aso, ile ni gbogbo e dale lori. Ki a se itoju irun: irun didi, irun gige, iwe wiwe, enu fifo, ara pipa/jija eekanna gige ati bee bee lo ni a n pe ni imototo. Apeere oge sise nile Yoruba ni aye atijo ni ara finfin, eyin pipa, tiroo lile, laali, irun didi, enu fifo, ara pipa/jija ati bee bee lo. Eni ti o n maa n se itoju ara re ni a n pe ni afinju nigba ti a n pe eni ti ki i se itoju ara re ni obun.

     Ara finfin: Ara finfin je okan lara oge sise ile Yoruba.Oloola (awon to maa n ko ila fun eeyan ) ni o maa n se ara finfin fun eeyan. Won le ya orisiirisii batani si ara eniyan bi alangba, Ooya idirun tabi akekee. Gbogbo nnkan won yii ni won n lo lati bu kun ewa ara won.
        
    Eyin Pipa: Eyin pipa ni asa ki a da iho tabi alafo si aarin eyin meji to wa laarin gbungbun enu. Awon Yoruba gba pe eni ti o ba ni eji maa n ni ewa. Awon oloola ni o maa n se eyi pelu.

     Tiroo: Awon obinrin ni ni o maa n le tiroo ju. Won yoo maa fi igi iye ediye le si oju. O maa n wulo fun oju pipon ati eyikeyi arun oju. Awon iya olomo naa maa n lo o fun omode, ero won ni wi pe o maa n mu idoti kuro loju.

     Laali: Awon obinrin maa n le laali si atelewo ati egbeegbe ese won mejeeji. Bi o ba gbe tan won yoo ko ewe laali yii kuro ni oju ibi ti won ti koo kuro yi maa n dudu lati bu kun ewa won. Iru eyi maa n wopo ni Igbomina/Ilorin ati eya Hausa.

     IGBELEWON:

  5. Kin ni oge sise?
  6. Ko ona merin ti a n gba soge laye atijo.

     IWE AKATILEWA:
    1    Eko ede Yoruba titun (SSS) iwe kin-in-Eko ede ati asa Yoruba iwe kin-in-ni (JSS 1) oju iwe 90 – 93 lati owo egbe akomolede ati asa Yoruba.
    2    Eko ede Yoruba titun iwe kin-in-ni (J S S1 ) oju iwe 153-158 lati owo Oyebamji Mustapha.

     
     APAPO IGBELEWON

  7. Fa 8lz s7 8d7 =r= 8se n7n5 zr0k[ y87:

    On7r5ur5 kzy34f8 ni 9 k5n il3 ay3. Ol9w9 zti tql7kz l[ s6z. {l-gb-n 0un 0m6g= l[ bi r1rc. Ibi 8gb7n ti n sunk5n z8l9r7 ni zjznzk5 ti n pariwo or7 t7t9bi. Cni in5 n run n jow5 cni or7 n f-. Il3 ay3 y87 nqz ni K-l3dow9 ti bi [m[ m1j[ t7 Oy7b9y7 fi w[n dqj[, t7 8yq ol9w9 y[y[ wq di zgzn =sqn-an-gan.

  8. Salaye lori oge sise abinibi ile Yoruba.

     ATUNYEWO EKO

  9. Salaye lori aseyinwaye.
  10. Salaye lori asa eewo nile Yoruba.
  11. Salaye lori eto abinibi nie Yoruba.

     ISE ASETILEWA

  12. _____ ni opomulero fun gbolohun (a) oro-oruko (b) oro-ise (d) eyan
  13. E rowa ro ire je apeere oro-ise _____ (a) asoluwadabo (b) alapepada (d) agbabo
  14. Sola da obe nu. Oro_ise iru gbolohun yi ni (a) da (b) obe (d) danu.
  15. Awon wo lo maa n lo laali ju? (a) obinrin (b) okunrin (d) omode (e) arugbo
  16. Idi ti won fi maa n korin nibi ikomojade ati igbeyawo ni _________ (a) ounje jije (b) nitori ilu lilu ti o wa nibe (d) nitori a ki i saba korin lojoojumo (e) inu didun

     APA KEJI

  17. Salaye iyato meta laarin oro aropo oruko ati oro aropo aafarajoruko.
  18. Salaye iyato marun-un laarin oro oruko ati oro aropo oruko.
  19. Ko orisii ila marun-un ti awon Yoruba n ko.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *