OSE KERIN
ORI-ORO-;AROKO ALAPEJUWE
Aroko alapejuwe-; je aroko ti a fi n se apejuwe nnkan,nnkan yii le je ohun elemii tabi ohun alailemii.
Aroko alapejuwe ni a maa n lo lati yaworan nnkan ti o wa ni ookan aya eni sile ni ona ti eni ti ko si nibe yoo le fi oju inu wo o bi isele tabi nnkan naa se ri gan-an.
Eyi ni apeere awon ori-oro ti o je mo aroko alapejuwe
- Aafin oba kan ti mo wo ri
- Oja ale
- Ija kan ti o soju mi
- Omobinrin kan ti o wu mi lati fe.
- Oja igbalode kan ti mo mo.
Igbelewon
Ko aroko lori
Ile-iwe re.
ASA
ORI-ORO-;ASA IGBEYAWO NI ILE YORUBA
Ni ile Yoruba paapaa laye atijo,awon Yoruba ko fi owo yepere mu igbeyawo rara,won ka a si nnkan pataki,gbogbo ohun to si ro mo igbeyawo naa ni o se pataki.
Gbogbo ohun ti o se pataki ninu igbeyawo yii ni won o ka si mo ni aye ode-oni,eyi si ni ko je ki igbeyawo pe mo ni ode-oni ko to daru. Igbeyawo je ibasepo laarin ebi meji ,o je igbeyawo laarin ebi oko ati ebi iyawo.
Igbeyawo je isopo okunrin ati obinrin lati maa gbe po gege bi oko ati aya.
Awon okunrin n gbe iyawo lati je oluranlowo fun won.
Bakan naa won fe ara won ki won ba a le ni aaro laye.
IGBESE IGBEYAWO
Eyi ni awon igbese igbese igbeyawo ti won maa n tele ni aye atijo
-Ifojusode
– Iwadii
– Alarina
– Isihun/ Ijohen
– Itoro
– Idana
– Igbeyawo
Ifojusode-;eyi ni igbese akoko ninu eto igbeyawo,bi odomokunrin ba ti balaga, yoo fi oju sode lati wa eni ti o wu u lati fe,bi o ba je aye atijo ni awon obi lo maa n foju sode lati wa iyawo fun omo won,ki i se ewa oju nikan ni won n fe bi ko se ati iwa.
Iwadii
Leyin igba ti odomokunrin ba ti ri iyawo to wu u lati fe,ohun ti yoo se ni pe yoo so fun awon obi re,awon obi re yoo si se iwadii iru iwa ti iya omo naa n hu nitori won gbagbo pe bi iwa iya ba ti ri bee ni ti omo re obinrin se maa ri.Won yoo se iwadii finnifinni bi arun buburu kan bi ete, warapa ati ikofee ba wa ninu ebi won,won yoo wadii boya ajigbese ni awon obi re abbl.
Paripari re won yoo wadii lodo Ifa bi igbeyawo won yoo ti ri, bi ifa ba fore abusebuse.
Igbese keta ni alarina,alarina je iko ti o maa n gbokegbodo laarin odomokunrin ati odomobinrin ti won fe fe ara won.
Okan pataki ninu ise alarena yii ni lati se iwadi finifini nipa omobinrin naa ati idile re. Eni to ba se e finu tan ni a maa n lo gege bii alarena nitori ise elege ni ise naa. Oun ni yo mo gbogbo ogbon ati ete ti yoo lo lati ri pe omobinrin naa je hoo. Ni kete ti awon mejeeji ba si ti pade ti won ti moju ara won ise alarena pari niyen. Eyi ni won fi maa n powe pe bi oko ba moju aya tan alarena a yeba.
IJOHEN/ISIHUN
Orisirisi iwadi ni awon idile omobinrin naa maa n se lati mo iru idile ti omokunrin to fe fe omo won ti wa. Boya won ni aisan kan to n ja won tabi idile onigbese ni won. Ti ko ba ti si iwa abuku kankan ni idile naa, ti o si dun mo omobinrin lati fe okunrin naa ni omobinrin naa yoo to wa dahun pe oun gba. Gbigba ti omobinrin yii gba lati fe omokunrin naa ni a n pe ni ijohen tabi isihun.Poun meji sile meji ni owo isihun ti oko yoo san fun iyawo afesona re.
ITORO
Gege bi asa Yoruba, ni kete ti omobinrin ba ti johen fun omokunrin oun ti o kan ni ki awon obi omokunrin naa lo se itoro lodo awon obi omokunrin naa. Ibi ni gbogbo eniyan yoo ti mo won gege bi afesona ti won yoo si da ojo idana
IDANA
Ojo idana ni ojo ti awon ebi omokunrin naa yoo wa san gbogbo ohun ti awon ebi iyawo ba fe gba patapata laiku eyokan. Ariya ranpe lewaye ni iru ojo yii, igba yii ni won to sese ma mo awon mejeeji gege bi oko ati iyawo, won a si da ojo igbeyawo.
IGBEYAWO
Bi idile oko tabi idile iyawo ba se lowo to, bee naa ni ayeye igbeyawo won yoo se larinrin to, yato si pe to ba je won ko gbodo se igbeyawo alariwo gege bi iwadii ti won base.
Gege bi asa igbeyawo ni ile Yoruba owo irole ni iyawo maa n lo ile oko re nitori ero ni won ka asiko yii si. Ki o to di asiko yii ni yoo ma a kaakiri lati gba adura lenu awon obi ati ebi re ti won yoo si maa fun ni amoran lorisirisi. Ni ale ojo keta, o di dandan ki oko sunmo iyawo re lati mo boya o ti mo okunrin ri tele. Abuku gba a ni o maa n je fun iyawo ati awon ebi re to ba ti mo okunrin tele. Sugbon ti ko ba ti i mo okunrin kan tele, orire n la ni fun won.
IGBELEWON
1. Ki ni a n pe ni ifojusode ninu eto igbeyawo abinibi
2. Se alaye ise alarena
3. Kini ijohen tabi isihun tumo si
4. Kini iyato laarin itoro ati idana
AKATILEWA
Imo,Ede,Asa Ati Litireso. Adewoyin S.Y. o .i 286-294.
ISE ASETILEWA
1. Igbese akoko ninu igbeyawo ni
(a) alarina (b) ifa iyawo (d) ifojusode
2. Ara eru idana niyi, afi
(a) aso (b) ate (d) owo.
3. Bi oko ba moju aya tan,—- a yeba.
(a) iya oko (b) baba oko (d) alarina
4 ——- ni a maa n san fun owo isihun
(a) poun kan sile kan (b) poun meji sile meji (d) poun meji sile kan.
5. Ewi atenudenu ti a n lo fun ayeye igbeyawo ni
(a) rara (b) ekun iyawo (d) orin iyawo
APA KEJI
1. Kin ni igbeyawo
b. Daruko awon igbese igbeyawo ti o wa.
2. Ko aroko lori egbon re.