Week 1 and 2 – Jss 2 Second Term Yoruba Lesson Notes

 YORUBA LANGUAGE
J.S.S. 2
Eto ise fun saa keji
Ose kin-in-ni: Ede-atuyewo ise saa kin-in-ni (onka 201-500)
Asa-atuyewo ise saa kin-in-ni (asa isomoloruko)
Litireso-Atunyewo litireso ninu ise saa kin-in-ni (ewi alohun to je mo ayeye)

 Ose keji: Ede aroso alapejuwe
Asa-asa iranra-ero lowo
Litireso-ewi alohun to je mo esin ibile – ijala – iremoje – iyere ifa – ese/iwi – egungun

 Ose keta: Ede aroko alapejuwe (kiko aroko)
Asa-asa iranra-eni-lowo ni ile yoruba
Litireso – iwe kika-ere onise

 Ose-kerin: Ede aroso asotan/oniroyin (ilana bi a se n ko o)
Asa-asa ogun jijo
Litireso-litireso apileko (kika iwe ere orise ti ijoba yan)

 Ose karun-un: Ede aroko asotan/oniroyin (kiko aroko)
Asa-ogun jija
Litireso-ewi alohun to je mo esin ibile

 Ose kefa: Ede – akaye oloro geere/weeru
Asa-ogun jija
Litireso-kiko iwe apileko ere onise ti ijoba yan

 Ose keje: Ede-akaye oloro geere
Asa-atunyewo asa iranra eni lowo
Litireso-kiko iwe apileko ti ijoba yan

 Ose
kejo: Ede ilana kika akaye onisorongbesi
Asa-asa ikini I
Litireso-kika iwe itan
Apileko ere-onise ti ijoba yan

 Ose
kesan-an: Ede akaye onisorogbesi
Asa-asa iwa omoluabi
Litireso-kika iwe apileko ti ijoba yan

 Ose kewa: Ede-atunyewo orisirisi gbolohun ede Yoruba
Asa-asa iwa omluabi
Litireso-kika iwe litireso apileko ti ijoba yan.

 OSE KIN-IN-NI
AKOLE ISE-ATUNYEWO ISE SAA KIN-IN-NI

 
 OSE KEJI
AKOLE ISE: EDE :AROSO ALAPEJUWE
Aroso alapejuwe ni sise apejuwe eniyan, ibikan ati nnkan to sele gege bi a se rii g an-an pelu ohun enu.
Aroso ni ki si ni akosile ohun enu ni a fi n se apejuwe isele naa.
Apeere ori oro aroso alapejuwe
a.Oluko mi
b.Onje ti mo feran
d.Oja ilu mi
e.Ile iwe mi abbl.
Ilana to se pataki fun aroso alapejuwe

1. Yiyan ori-oro
2. Sise arojinle ero lai fi kan-nokan ninu
3. Sise apejuwe ero lokan-e-jokan.

 Igbelewon: (i) So itumo aroso alapejuwe
     (ii) Ko ori oro meji ti o je mo aroso alapejuwe
     (iii) Ko liana meta ti a gbodo tele ti a ba n so sapejuwe isele
     (iv) Se opejuwe ile iwe re pelu ohun enu.

 Ise-asetilewa : Se apejuwe ile iwe re pelu ohun enu

 Asa : Asa iranra-eni-lowo
ni ile yoruba
Iranra eni-lowo je ona ti yoruba n gba lati ran ara won lowo nibi ise won gbogbo.
Orisirisi ona ti yoruba n gba ran ara won lowo laye ati jo

1. Owe
2. Ajo
3. Aaro
4. Arokodoko
5. Esusu
   1. Owe: Omo knrin ti o ba ti ni iyawo ni o maa be awon ore re lowo lati ba a sise.

Awon ise ti a le be owe se

1. Ile kiko
2. Sise ise oko abbl
3. Ajo:- O je ona dida owo jo po ni mejimeji tabi ju bee lo. Eniyan le gba ju iye ti o ba da lo.
4. Aaro :- Eyi tunmo si bamiro teni, ki n ba o ro tire ». awon enyan merin si marun-un ti oko won ba wo nitosi ara won ni won maa n se aaro nipa sisise n ioko enikookan
5. Arokodoko :- Awon ore meji ti oko won ko jinna sira le jo maa ba ara sise.Eyi tunmo si pe bi won ba sise Taye ni aaro won yoo lo si oko kehinde ni osan. Asa riro oko kiri yii ni a n fe ni a-ro-oko-de-oko.
6. Esusu :- O je asa kikora jopo ati da owo je ni aye atijo lati ran ora eni lowo. Eye ti eniyan ba da ni yoo ko ni abe akoso awon olori egbe.

Igbelewon :-

1. Ko itumo ireanra-emi lowo
2. Daruko orisirisi ona ti a n gba lati ran ara eni lowo laye atijo
3. Salaye awon ona wonyi ni soki

Ise Asetilewa:- Simplified Yoruba li workbook for Basic 8 (Jss2) lati owo Adewoyin S. Y. Page 63-64.

 Litireso:- Ewi
alohun
to
je
mo esin ibile
Awon ewi alohun ajemo esin ibile ati orisa ti a n lo won fun ni yi:-
    Ewi            Orisa

1. Esa-pipe        Egungui
2. Esu-pipe        Esu
3. Sango-pipe        Sango
4. Oya-pipe        Oya
5. Ijale-sisun        Ogun
6. Iyere    Ifa        Orunmila

1. Orin Arungbe        Oro

 Ijala:– Akoko odun ogun ni won n sun ijala. Awon olusin re ni ;

1. Ode
2. Agbe
3. Alagbede ati awon onise irin gbogbo

IWULO IJALA SISUN

1. Won n lo o lati fi yin ogun
2. Lati fi ki oriki agba ode
3. Lati fi so iriri ode ninu igbo

Ounje ogun:Aja, iyan, obi, emu, akuko adie abbl.
Eewo:- Gbibe ofifo agbe duro
Esa-pipe:- Akoko odun egungun ni won maa n pe esa. Awon oje,elegun ni won maa n pe esa.
Ounje egungun
Olele, emu, obi, agbo.
Eewo :- Eegun ko gbodo subu.
Orin Arungbe:- Akoko odun oro ni won maa n ko orin arugbe.
Ounje oro
Emu, aja
Eewo

1. Obinrin ko gbodo ri oro
2. A kii ru ajeku oro

Iyere Ifa:- Akoko odun ifa ni won ma n sun iyere ifa. Awon babalawo ni llusin re.
Ounje ifa
Adie, ewure, eyele, igbin, ejea, epo
Eewo:- Jije isu tit un saaju odun

 Igbelewon :–

1. Ko ewi alohun ajemo esin ibile marun-un pelu orisa ti a n lo won fun
2. Salaye meji père lekun un rere

Ise Asetilewa :- mu okan pere lara ewi alohun ajemesin ti o mo ki o si salaye lekun un rere