{"id":917,"date":"2023-09-27T08:50:00","date_gmt":"2023-09-27T08:50:00","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/ecole9ja\/?p=917"},"modified":"2023-09-27T08:51:14","modified_gmt":"2023-09-27T08:51:14","slug":"week-9-jss-2-first-term-yoruba-lesson-notes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/posts\/week-9-jss-2-first-term-yoruba-lesson-notes\/","title":{"rendered":"Week 9 &#8211; Jss 2 First Term Yoruba Lesson Notes"},"content":{"rendered":"<p><strong>OSE KESAN-AN<br \/>\n<\/strong><strong>EKA ISA: EDE<br \/>\n<\/strong><strong>AKOLE ISE: AKOTO<br \/>\n<\/strong>Akoto je ona ti a n gba ko sipeli awon oro ede Yoruba sile lona to boju mu lode oni.<br \/>\nSipeli atijo ni ona ti a n gba ko awon oro ede Yoruba sile ki ijobe orile-ede Naijiria to fi owo si ona tuntun ti a le gba ko awon oro yii sile ni odun 1974.<\/p>\n<p>\u00a0<strong>IYATO TI O DE BA SIPELI FAWELI<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<div>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Sipeli atijo<\/strong><\/td>\n<td><strong>Sipeli ode-oni<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Atiya<\/td>\n<td>Aya<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Eiyele<\/td>\n<td>Eyele<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Pepeiye<\/td>\n<td>pepeye<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p>\u00a0<strong>Alaye: <\/strong>A ni lati yo faweli &#8220;I&#8221; kuro ninu awon oro yii nitori pe a ko pe e jade.<\/p>\n<div>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Sipeli atijo<\/strong><\/td>\n<td><strong>Sipeli ode-oni<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Enia<\/td>\n<td>Eniyan<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Okonrin<\/td>\n<td>Okunrin<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Obirin<\/td>\n<td>Obinrin<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>On<\/td>\n<td>Oun<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Kini<\/td>\n<td>Kin-in-ni<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p>\u00a0<strong>Alaye:<\/strong> A ni lati ko awon oro wonyi sile gege bi a se pe e nipa yiyo awon iro kan kuro ki a si fi iro miran kun.<\/p>\n<div>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Sipeli atijo<\/strong><\/td>\n<td><strong>Sipeli ode-oni<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Mo o<\/td>\n<td>Mo-on<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Fun u<\/td>\n<td>Fun-un<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Sunmo-o<\/td>\n<td>Sunmo-on<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Dunu<\/td>\n<td>Dun-un<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p>\u00a0<strong>Alaye<\/strong>: A maa n fa oro aropo oruko eniketa to n sise abo ninu gbolohun gun.<\/p>\n<div>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Sipeli atijo<\/strong><\/td>\n<td><strong>Sipeli ode-oni<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Titun<\/td>\n<td>Tuntun<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Lailai<\/td>\n<td>Laelae<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Alafia<\/td>\n<td>Alaafia<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Olotu<\/td>\n<td>Olootu<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Papa<\/td>\n<td>Paapaa<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Miran<\/td>\n<td>Miiran<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p>\u00a0<strong>Alaye<\/strong>: A ni lati ko awon iro faweli nee sile gege bi a se pe e.<\/p>\n<div>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Sipeli atijo<\/strong><\/td>\n<td><strong>Sipeli ode-oni<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Gan<\/td>\n<td>Gan-an<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Tanna<\/td>\n<td>Tan-an-na<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Ofon<\/td>\n<td>Ofon-on<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p>\u00a0<strong>Akiyesi<\/strong>: A o lo ami asoropo (-) nibi ti a ba ti se afagun faweli aranmupe<\/p>\n<div>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Sipeli atijo<\/strong><\/td>\n<td><strong>Sipeli ode-oni<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Iban<\/td>\n<td>Ibon<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Ahan<\/td>\n<td>Ahon<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Iton<\/td>\n<td>Itan <\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p>\u00a0<strong>Alaye:<\/strong> A ni lati ko awon iro faweli aranmupe naa sile gege bi a se pe e.<\/p>\n<p>\u00a0<strong>EKA ISE: ASA<br \/>\n<\/strong><strong>AKOLE ISE:<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<strong>Igbagbo Yoruba Nipa Orisirisi Oruko Ile Yoruba.<\/strong><br \/>\n\tIgbagbo Yoruba ni pe &#8220;ile la n wo ki a to so omo loruko&#8221;. A kii dede fun omo ni oruko ni ile Yoruba, akiyesi iru ipo ti omo naa wa nigba ti a bi, ipo ti ebi wa tabi ojo ati asiko ti a bi omo naa ni yoo so iru oruko ti a o so iru omo bee ni ile Yoruba.<\/p>\n<p>\u00a0<strong>Isori Oruko nile Yoruba<br \/>\n<\/strong>Oruko abiso<br \/>\nOruko amutorunwa<br \/>\nOruko Oriki<br \/>\nOruko abiku<br \/>\nOruko inagije<br \/>\nOruko idile.<\/p>\n<p>\u00a0<strong>Oruo Abiso:<\/strong> Eyi ni oruko ti a fun omo ni banu pelu iru ipo ti obi, ebi, idile, agbegbe tabi ilu wa. Ba kan, o n toka igba ati asiko ti  a bi omo naa. Apeere ati itunmo irufe oruko bee;<strong><br \/>\n\t\t<\/strong><strong>Otegbeye:<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Omo ti a bi leyin ote ilu ti ote naa si ja si eye ninu ebi<br \/>\n<strong>Tokunbo:<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Omo ti a bi si oke okun<br \/>\n<strong>Abi ona:<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Omo ti a bi si ona<br \/>\n<strong>Babajide:<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Omokunrin ti a bi ni asiko ti baba agba ku.<br \/>\n<strong>Fijabi:<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Omo ti a bi Iasiko ti ija wa ninu ebi tabi omo ti abi ja si.<\/p>\n<p>\u00a0<strong>Oruko Amutorunwa:<\/strong>  Eyi ni oruko ti a n fun awon omo ti o gba ona ara waye tabi ti won mu nkan ara waye lara eya ara won.  Apeere ati itumo oruko bee:<br \/>\n<strong>Taiwo:<\/strong> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Omo ti o koko jade nigba ti abi ibeji<br \/>\n<strong>Kehinde:<\/strong> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Omo ti o tele Taiwo, oun ni Kehinde gba egbon.<br \/>\n<strong>Dada:<\/strong>  \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Omo ti irun ori re ta koko nigba ti abi<br \/>\n<strong>Ige:<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Omo ti o mu ese waye<br \/>\n<strong>Ojo:<\/strong>  \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Omo kunrin ti a bi ti o gbe ibi ko run<br \/>\n<strong>Aina:<\/strong>  \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Omo binrin ti a bi ti o gbe ibi ko run<br \/>\n<strong>Olugbodi:<\/strong>  \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Omo ti a bi ti oni ika owo tabi ika ese mefa abbl.<\/p>\n<p>\u00a0<strong>Oruko Oriki:<\/strong>  eyi ni oruko iwuri ti awon Yoruba n fun omo tuntun lati fi ki ni tabi gboriyin fun eniyan.  Apeere.<\/p>\n<p>\u00a0<strong>Oruko Oriki Okunrin:<\/strong> Akanni, Ajani, Ajao, Adufe, Akande, Alade, Akanbi, Abefe, abbi.<\/p>\n<p>\u00a0<strong>Oruko Oriki Obinrin:<\/strong>  Asake, Ayoka, Awele, Anike, Ajike, Asabi, Amope abbi.<\/p>\n<p>\u00a0<strong>Oruko Abiku:<\/strong>  Eyi ni oruko ti a fun omo ti o je pe bi won se n bi lo n ku.  Iru awon omo bee le para odo iya won lee meta tabi ju bee lo ki won to le duro gbe ile aye.<\/p>\n<p>\u00a0<strong>Apeere irufe oruko bee ni,<br \/>\n<\/strong>Akisatan, Durojaye, Malomo, Kokumo, Kosoko, Matanmi, Aja, Omitanloju, Kasimowoo, Durosinmi, Bamijoko, Omolanbe,.<\/p>\n<p>\u00a0<strong>Oruko Inagije<br \/>\n<\/strong>Eyi ni oruko apeje tie bi ore fun eniyan kan tabi eyi ti enyan fun ara re lati buyi kun ni tabi eyi ti won fun enyan kan nitori iwa re.  Apeere.<br \/>\nOlowojebute, Owonifaari, Ekun, Olowomojuore, Dudumaadan, Epolanta, Eyinfunjowo, Eyinmenugun, Awelewa, Aponbepore, Ibadiaran abbl.<\/p>\n<p>\u00a0<strong>Oruko Idile:<\/strong> Orisi idile ni o wa ni ile Yoruba, opo idile ni o si ma fun awon omo won ni oruko ni idamu pelu ipo idile, orisa ati ise abinibi ti won n se.<\/p>\n<p>\u00a0<strong>Apeere:<br \/>\n<\/strong><strong>Idile Oloye:<\/strong> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Oyeniyi, Oyeyemi, Oyede, Oyewunmi<br \/>\n<strong>Idile Alade:<\/strong> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Adekanmibi, Adegbite, Adesina<br \/>\n<strong>Idile Ola:<\/strong> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Oladoye, Oladapo, Afolabi, Olayomi<br \/>\n<strong>Idile Olorisa:<\/strong> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Orisatole, Orisabunmi, Orisatade<br \/>\n<strong>Idile Ode: <\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Oderinde, Odelana, Odefunke<br \/>\n<strong>Idile Ogun:<\/strong> \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Ogunbiyi, Ogunleke, Ogunmole<br \/>\n<strong>Idile Onifa: <\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Faleti, Falade, Awojobi, Awolowo<\/p>\n<p>\u00a0<strong>Eka Isa: Litireso<br \/>\n<\/strong><strong>Akole Ise:  Kika iwe apileko Oloro geere ti ijoba yan.<br \/>\n<\/strong><br \/>\n\u00a0<strong>Igbelewon:<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\n<div>Kin ni akoto?\n<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div>Salaye awon iyato ti o wa ninu sipeli aye atijo ati ti ode-oni\n<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div>Ko isori oruko ile Yoruba pelu apeere okookan won\n<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Ise asetilewa: <\/strong>Gege bi omo ti o jade lati ile ire, ko oruko ti o jemo idile re yala nipa ise tabi awon ohun ti a mo mo idile re mewaa<strong><br \/>\n\t\t<\/strong><strong><br \/>\n\t\t<\/strong>\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>OSE KESAN-AN EKA ISA: EDE AKOLE ISE: AKOTO Akoto je ona ti a n gba&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,98],"tags":[],"class_list":["post-917","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-posts","category-first-term-jss-2-yoruba"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/917","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=917"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/917\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":918,"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/917\/revisions\/918"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=917"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=917"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=917"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}