{"id":3225,"date":"2023-10-04T13:10:23","date_gmt":"2023-10-04T13:10:23","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/ecole9ja\/?p=3225"},"modified":"2023-10-04T13:14:59","modified_gmt":"2023-10-04T13:14:59","slug":"week-8-ss2-second-term-yoruba-notes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/posts\/week-8-ss2-second-term-yoruba-notes\/","title":{"rendered":"Week 8 &#8211; SS2 Second Term Yoruba Notes"},"content":{"rendered":"<p>OSE KEJO<br \/>\nORO ATI GOLOHUN ONIPONNA<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\nGbolohun oniponna-; ni gbolohun ti o ni ju itumo kan lo.gbolohun oniponna le je eyo oro tabi apola kan ni o maa ni ponna.<br \/>\nItupale eyo oro oniponna ninu gbolohun.<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Ayo ko le da mi. o tumo si pe<br \/>\n  .        Ayo ko le da mi [ se eda mi ].<br \/>\n           Ayo ko le segun mi.<br \/>\n       Isu rira ni Badejo gbin.Tumo si-<br \/>\n           isu ti o ti ra[baje] ni Badejo gbin.<br \/>\n           Isu ti o ra ni oja ni o gbin.<br \/>\n   Ogun ile ni Ariyibi gbonju ba.tumo si  pe-;<br \/>\n   ile ogun ni  Ariyiibi gbonju ba[20],o tun le tumo si<br \/>\nogun ile ti oloogbe fi sile ni Ariyibi gbonju ba.<br \/>\nItupale apola oniponna ninu gbolohun.<\/p>\n<p>\u00a0<strong>Gbolohun\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Itumo<br \/>\n<\/strong>Ayo wu mi\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0   Mo feran Ayo<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0    Mo  fe idunnu<br \/>\nOmo Akin\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0    Omo ti Akin bi.<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0    Akinkanju omo.<br \/>\n    \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0    Omo-ise Akin.<br \/>\nIya aje naa ti de\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0    Iya ti o bi iya aje.<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0    Iya ti o je aje gan-an ti de.<br \/>\n<strong>Akanlo-Ede Oniponna<br \/>\n<\/strong>Mo buta\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0    Mo jeun<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0    Ki a fi owo bu ata si inu nnkan<br \/>\nOba waja\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0    Oba ilu ku.<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0     Oba ilu wo inu orule ile lo.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\nSe itupale fun awon gbolohun isale yii\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\nEran afoju naa ti jade<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<ul>\n<li>Owo sinkun tite omo ole ifo.\n<\/li>\n<li>Ode aperin da iyepe lu abami eda naa ni oju ese.\n<\/li>\n<li>\n<div>Baba ru agbe emu merin lo si oja.\n<\/div>\n<p>\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n<p>ORO ONIPONNA<br \/>\nOdi\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0(i) eni ti ko le soro.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0(ii) ogiri ti a mo yi ilu ka. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0(ii) odidi padi eyin.<br \/>\nTinu\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0(i) oruko eniyan\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0(ii) nnkan ti o wa ninu.<br \/>\nNu\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0(i) ki eniyan pa nnkan re (ii) fun ni ni ounje je \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0(ii) ki nnkan sonu.<\/p>\n<p>\u00a0<strong>IGBELEWON<br \/>\n<\/strong>Ko itumo mejimeji fun awon gbolohun\/oro yii:<\/p>\n<ol>\n<li>Iya aditi se ogede.\n<\/li>\n<li>Olu keran.\n<\/li>\n<li>Ayo ni yoo pa omo naa.\n<\/li>\n<li>A o ni polowo.\n<\/li>\n<li>\n<div>Olu le omo afin lo.\n<\/div>\n<p>\u00a0<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>IWE ITOKASI<br \/>\n<\/strong>Adewoyin S.Y (2006) Imo, Ede, Asa ati Litireso Ile Eko Sekondiri Agba. (S.S.S.3) Copromutt Publishers 226-229.<\/p>\n<p>\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<strong>EEWO<br \/>\n<\/strong>Eewo je ohun ti a ko gbodo se rara, awon Yoruba si gbagbo pe ti a ba se awon nnkan wonyi tabi ti a ba dejaa nnkan buruku le sele.<br \/>\nEewo ni ohun ti a agba ni ile Yoruba pe eniyan ko gbodo se, bi eniyan ba si dejaa yoo jiya re. A da eewo sile lati le ko awon omode ni iwa imototo, omoluwabi, ibowofagba ati igbe laruge asa wa.<br \/>\nA le pin eewo ile Yoruba si awon isori wonyi:-<\/p>\n<ul>\n<li>\n<div>Eewo ikilo \/ ikonilogbon\n<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div>Eewo iderubani\n<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div>Eewo ti o je mo eri okan tabi ikora eni ni ijanu\n<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div>Eewo idile\n<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div>Eewo ilu\n<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div>Eewo esin\n<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div>Eewo fun ibagbepo eda\n<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Eewo ikilo:  Eyi ni eewo ti a gbe kale lati fi kilo tabi lati fi ko ni logbon. Apeere:<br \/>\n&#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Aboyun ko gbodo rin ni osan tabi ni oru ganjo<br \/>\n&#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0A ko gbodo fi igi owo dana<br \/>\n&#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Omode ko gbodo fi owo gbe ojo<br \/>\nEewo Iderubani:  Ni a maa n lo tabi deruba omode. Apeere:<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0&#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Omode ko gbodo to si aarin aaro ki iya re ma baa ku<br \/>\n&#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Omode ko gbodo jokoo si eti odo<br \/>\n&#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Omode ko gbodo jokoo si enu ona nigba ti ojo ba n ro<br \/>\n&#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0A ko gbodo soro nigba ti a ba n jeun.<br \/>\nEewo ti o je mo eri okan<\/p>\n<ul>\n<li>\n<div>Ode ko gbodo ba iyawo egbe re se nnkan papo\n<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div>Babalawo ko gbodo gba iyawo babalawo lati dekun iwa odale\n<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Eewo esin<\/p>\n<ul>\n<li>\n<div>Obatala ko gbodo mu emu ope\n<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div>Onisango ko gbodo mu siga, je sese\n<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div>A kii fi adi ko esu.  Eni ti o ba dejaa yoo ri ija orisa re\n<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Eewo Idile\/orile:  Eyi ni eewo ti o je mo idile kookan. Apeere<\/p>\n<ul>\n<li>\n<div>Iran onikoyi ko gbodo je eran okete ati eran oore\n<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00a0Eewo Aisan<\/p>\n<ul>\n<li>\n<div>Eni ti warapa ba n se ko gbodo duro si ibi ti ariwo ba tip o.\n<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<div>Eni aromolegun ba n se ko gbodo fo egungun eran ki ara riro re ma baa po sii\n<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Eewo fun Ibagbepo<br \/>\n<\/strong>A kii toju elese mesan-an kaa ki ija ma baa sele.<\/p>\n<p>\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0IGBELEWON<\/p>\n<ol>\n<li>Ki ni eewo :\n<\/li>\n<\/ol>\n<p>Obatala<br \/>\nSango<br \/>\nEsu<\/p>\n<ol>\n<li>\n<div>Ki ni gbolohun oniponna? Fi apeere meta gbe e lese.\n<\/div>\n<p>\u00a0<\/li>\n<\/ol>\n<p>LITIRESO<br \/>\nKika iwe apileko ti ijoba yan.<\/p>\n<p>\u00a0<strong>APAPO IGBELEWON<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Ko itumo mejimeji fun awon gbolohun\/oro yii:\n<\/li>\n<li>Iya aditi se ogede.\n<\/li>\n<li>Olu keran.\n<\/li>\n<li>Ayo ni yoo pa omo naa.\n<\/li>\n<li>A o ni polowo.\n<\/li>\n<li>Olu le omo afin lo.\n<\/li>\n<li>KO idile merin sile ki o si ko eewo idile kookan.\n<\/li>\n<li>Ki ni gbolohun oniponna? Fi apeere meta gbe e lese.\n<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u00a0ZT%NY@W) IX!<\/p>\n<ol>\n<li>\n<div>Ni ilana tabili, ko iyato laarin oro-oruko ati oro aropo oruko mefa sile.\n<\/div>\n<p>\u00a0<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>ISE ASETILEWA<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Oro &#8230;.. je oro ti o ba ni ju itumo kan lo. A. aranmo B. atokun C. ise D. oniponna\n<\/li>\n<li>&#8221; a o je isu lale&#8221; oro-pon-na inu iso yii ni A. a B. o C. jesu D. lale.\n<\/li>\n<li>&#8221;Omo akin&#8221; gege bi iso pon-na ni itumo A. eyo kan B. meji C. meta D. merin.\n<\/li>\n<li>&#8221;Olu jata&#8221; tumo sip e Olu &#8230;&#8230; A. jata B. jeun C. daran D. binu.\n<\/li>\n<li>Awon idile ti won ki i je eran okete ni A. Eso Ikoyi B. Aresa C. Iremogun D. Onigbeeti.\n<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>APA KEJI<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>\n<div>Ko itumo awon:\n<\/div>\n<ol>\n<li>Omo naa ko wulo\n<\/li>\n<li>Mo pa iro\n<\/li>\n<li>Eti mi ti kun\n<\/li>\n<li>Iya aje.\n<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<li>\n<div>Ko eewo imototo marun-un sile.\n<\/div>\n<p>\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\t\t\t\t\u00a0<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>OSE KEJO ORO ATI GOLOHUN ONIPONNA \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Gbolohun oniponna-; ni gbolohun ti o ni ju&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,257],"tags":[],"class_list":["post-3225","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-posts","category-second-term-ss2-yoruba"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3225","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3225"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3225\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3226,"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3225\/revisions\/3226"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3225"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3225"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3225"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}