{"id":2694,"date":"2023-10-03T11:46:16","date_gmt":"2023-10-03T11:46:16","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/ecole9ja\/?p=2694"},"modified":"2023-10-03T11:48:56","modified_gmt":"2023-10-03T11:48:56","slug":"week-6-ss1-third-term-yoruba-notes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/posts\/week-6-ss1-third-term-yoruba-notes\/","title":{"rendered":"Week 6 &#8211; SS1 Third Term Yoruba Notes"},"content":{"rendered":"<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0OSE KEFA<br \/>\nORO AROPO AFARAJORUKO<br \/>\nOriki<\/p>\n<ul>\n<li>Abuda oro aropo afarajoruko\n<\/li>\n<li>Irisi oro aropo afarajoruko.\n<\/li>\n<li>AKOONU : &#8211;\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Oro aropo-afarajoruko ni isesi to frajo ti oro-oruko sugbon o mu eto iye ati eni lara abuda oro aropo oruko.Awon oro aropo afarajoruko ni wonyii; &#8211; emi,iwo,oun,awa,eyin, awon.fun apeere.<br \/>\nEmi ko ri Bola.<br \/>\nIle awa dun.<br \/>\nAbuda oro aropo afarajoruko.<br \/>\ni.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Oro aropo afarajoruko ni eto iye ati eni.<br \/>\nAte oro aropo afarajoruko.<\/p>\n<p>\u00a0IYE\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0EYO\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0OPO.<br \/>\nEnikin-ni\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0emi\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0awa<br \/>\nEnikeji \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0iwo\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0eyin<br \/>\nEniketa\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0oun\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0awon.<br \/>\nFun apeere : &#8211; iwo ni won ran<br \/>\nAwa naa n bo.<br \/>\nii. A le lo oro asopo lati so oro aropo afarajoruko meji papo.apeere.<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0emi ati iwo.<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Awa ati eyin.<br \/>\niii. Oro aropo afarajoruko le jeyo pelu awon wunren bii da,nko,ko.Fun apeere<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0iwo  n ko?<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Oun da?<br \/>\n    \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Eyin ko.<br \/>\niv. Silebu meji ni oro aropo afarajoruko maa n ni.apeere.<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0emi \u2013 e \/mi.<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0iwo \u2013 I \/wo.<\/p>\n<p>\u00a0v. Oro aropo afarajoruko le gba eyan.Apeere<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0emi naa wa.<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Awon gan-an wa.<\/p>\n<ol>\n<li>\n<div>A le gbe oro \u2013aropo afarajoruko saaju wunren akiyesi alatenumo &#8216;ni&#8217; fun apeere\n<\/div>\n<ol>\n<li>Eyin ni oga n pe.\n<\/li>\n<li>emi ni mo ra iwe naa.\n<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u00a0<strong>IRISI ORO AROPO AFARAJORUKO.<br \/>\n<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Ise oluwa ni oro aropo afarajoruko maa n se ninu gbolohun.ap.<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Emi naa mu osan.<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Oun ni won n bawi.<\/p>\n<p>\u00a0<strong>IGBELEWON<br \/>\n<\/strong>Lo okookan awon oro aropo afajoruko ni gbolohun.<\/p>\n<p>\u00a0<strong>IWE AKATILEWA<br \/>\n<\/strong>Adewoyin S.Y (2006) Imo, Ede, Asa Ati Litireso fun ile Sekondiri Agba S.S. 3 Corpromutt Publihers Nig Ltd  Oju iwe 147-150.<br \/>\nASA<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\nOWO YIYA<\/p>\n<ul>\n<li>Oriki\n<\/li>\n<li>Awon idi ti a fi n ya owo\n<\/li>\n<li>Anfaani ati aleebu owo yiya.\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>AKOONU : &#8211;<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Owo yiya je wiwa<br \/>\niranlowo owo lo si odo elomiran ti a mo pe o ni ju wa lo ni akoko isoro.Se bi ko ba nidii obinrin kii je kumolu,bi ko ba nidii eeyan o le deede lo ya owo.Eyi ni awon idi Pataki ti eeyan fi maa n ya owo laye atijo.<\/p>\n<ul>\n<li>Inawo pajawiri\n<\/li>\n<li>Aisan\n<\/li>\n<li>Oran dida\n<\/li>\n<li>Oku agba.\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>ANFAANI OWO YIYA.<\/p>\n<ul>\n<li>Owo yiya maa n bo ni ni asiri lojo isoro.\n<\/li>\n<li>Ki I je ki eeyan di eni yepere tabi eni yeye lowo awon eeyan.\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>ALEEBU.<\/p>\n<ul>\n<li>Owo yiya kii fi ni lokan bale.\n<\/li>\n<li>Ele gegere ori owo ki I je ki eni yawo tete bo ninu gbese.\n<\/li>\n<li>O maa n soro lati le ri owo ti a ya san pada.\n<\/li>\n<li>Owo yiya miiran le fa fifi nnkan ini tabi omo wa duro\n<\/li>\n<li>Awon ona ti a n gba ya owo ni aye atijo.\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>AKOONU : &#8211;<br \/>\nAwon ona ti a n gba ya owo laye atijo ni; &#8211; <\/p>\n<ul>\n<li>Kiko owo ele: &#8211; eyi ni ki a ya owo,ki a si gba lati maa san ele lori owo ti a ya.\n<\/li>\n<li>Fifi nnkan ini duro tabi dogo: &#8211; eyi ni fifi nnkan ini wa duro,o le je ile,ile tabi moto sugbon ti eni ti o ya owo ko ba ri owo san won le gbe nnkan ini re ta dipo owo ti o ya.Iru owo bayii kii ni ele lori.\n<\/li>\n<li>Fifi omo kowo tabi sofa : &#8211; eyi nip e iwofa yoo maa se abose loko olowo titi yoo fi ri owo ti won ya san.ise ti iwofa n se fun olowo duro gege bi ele lori owo ti o ya.\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00a0IPA TI ONIGBOWO N KO.<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Onigbowo je alarinna laarin eni to fe ya owo ati eni ti o fe ya eniyan lowo,onigbowo yii ni o maa duro fun eni to feya owo.Sugbon ti eni to ya owo ko ba ri I san onigbowo yii ni won yoo maa wo bi won ba ti n wo o bee ni oun naa yoo maa ni eni ti o duro fun lara.<\/p>\n<p>\u00a0IGBELEWON<\/p>\n<ol>\n<li>Ko aleebu merin nibi owo yiya.\n<\/li>\n<li>Ko aafaani owo yiya meta sile.\n<\/li>\n<li>Salaye ona ti won gba gbese.\n<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u00a0LITIRESO<br \/>\nEWI ALOHUN GEGE BI ORISUN IRONU ;<\/p>\n<ul>\n<li>ESE IFA\n<\/li>\n<li>AALO APAGBE\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>AKOONU<br \/>\n      Ese-Ifa\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n     Ewi atenudenu Yoruba kun fun ogbon, ironu ati iwoye tabi akiyesi awon baba-nla wa, okookan awon ewi yii lo si je orisun ironu,agbara, ati imo-ijinle Yoruba.<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Ero ati akiyesi Yoruba.<br \/>\n      Awon  Yoruba gbagbo pe nigba ti eeyan ba n bow a si ile aye lati orun,yoo kunle si iwaju Olodumare lati yan ipin, ipin yii ni ori ti eeyan mu waye, ti o je mo gbogbo ohun ti yoo sele sioluware laye, titi kan ohun ti eniyan yoo da, ojo iku re, ati iku ti yoo ku pelu, eyi ni o mu gbolohun w ape;<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0&#8216;A kunle, a yanpin<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 A kunleyan ni adayeba<br \/>\nEro Yoruba ni pe Orunmila, baba Ifa, wa ni odo Olodumare nigba ti olukuluku n yan ipin tire, nitori naa ni a se pe e ni Elerii ipin. Gbara ti eeyan ba si ti de ile-aye lo ti gbagbe iru ipin ti ti o yan waye.<br \/>\n        Lati mo bi ojo iwaju yoo ti ri ati lati wadii nipa ohun kan ti a fe dawole, tabi lati wa ona lati jade ninu isoro kan, odo Ifa ni eeyan yoo lo lati lo se ayewo, ero awon Yoruba ni pe Orunmila lo ranti iru ipin ti onikaluku yan waye, oun lo si le ba ni se atunnse si oro eni.<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Idi niyi ti won fi n kii ni<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Okitibiri, Apajo \u2013iku-da<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Atori-alaisunwon se.<br \/>\n Imo-ijinle Yoruba<br \/>\n    Ese-Ifa-; je akojo ogbon ati imo-ijinle Yoruba lati irandiran. Ko si ogbon tabi imo \u2013ijinle nipa ohunkohun ti a n wa ti ko si ninu odu ati ese-ifa. Ko si isorokisoro ti o de ba eda laye tabi ohunkohun ti eda le fe se iwadii re ti apeere re ko si ninu ese-Ifa. Nitori naa, ni o fi je pe nigba ti eeyan ba lo se ayewo lodo babalawo, babalawo yoo difa lati mo odu ati ese Ifa ti oro oluware yan. Babalawo yoo so itan latinu ese Ifa, iru eni ti iru re ti sele si ri ati ohun ti o se si oro naa, yoo si so fun eni naa lati se bee gege.<br \/>\n      Afihan agbara  Yoruba<br \/>\n  Agbara nla ni imo ti a fun Orunmila, baba Ifa, lati ode-orun gege bi Elerii ipin, lati le mo ohun ti o le sele si laye ati lati ba eda wa atunse si oro re.<br \/>\n    Afihan agbara yii tun han nipa aroko ti itan inu Ifa pa fun eni to wa se ayewo, nigba ti babalawo ba n so itan eni ti nnkan yii ti sele si ri lati inu ese ifa, eni ti o wa se ayewo gbodo fi ara re si ipo eni ti a n so itan re, ki o si fi okan sip e bi onitoun yanju isoro re ni oun naa yoo yanju isoro toun, yoo si gbiyanju lati se gbogbo ohun ti won ba ni ko se nipa ti ebo riru, yoo si ri ona abayo, oro re yoo si dayo.       \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0     \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0     \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\n<strong>IGBELEWON<br \/>\n<\/strong>     1. Salaye ayolo isale  yii<br \/>\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0&#8220;A kunle a yanpin<br \/>\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0  Akunleyan ni  adayeba.<\/p>\n<p>\u00a0APAPO IGBELEWON : &#8211;<\/p>\n<ol>\n<li>salaye ona ti a n gba sin awon oku wonyii; &#8211; i. eni toku somi,ii. Eni ti sango pa. iii. Adete,iv. Eni ti o pokunso.\n<\/li>\n<li>Ko orisii ewi gege bi orisii itan isedale Yoruba.\n<\/li>\n<li>\n<div>Awon nnkan wo ni a maa n se ayewo re ti a ba n ko aroko?\n<\/div>\n<p>\u00a0<\/li>\n<\/ol>\n<p>IWE KIKA.<\/p>\n<ul>\n<li>Iwe imodotun Yoruba odun kin-in-ni oju iwe 136,142,151.\n<\/li>\n<li>\n<div>Eto iro ati girama Yoruba.0.i 99.\n<\/div>\n<p>\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<br \/>\nISE AMURELE.<\/p>\n<ol>\n<li>&#8212;&#8212;- je okan lara awon ona ti a n gba ya owo laye atijo. [a] yiya owo ele [b] yiya owo ni banki [d] yiya owo ninu apo egbe.\n<\/li>\n<li>Iwofa yoo maa se &#8212;&#8212;&#8212; loko olowo [a] ise [b] abose [d] agbase.\n<\/li>\n<li>Eyin ni won n pe. Oro aropo afarajoruko inu gbolohun yii ni &#8212;&#8212;&#8212;\n<\/li>\n<\/ol>\n<p>    (a) won   (b) pe  (d) eyin.<\/p>\n<ol>\n<li>eyo ni  (a) emi (b) awon (d) eyin.\n<\/li>\n<li>Awa je (a) emi (b) awon (d) eyin.\n<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u00a0<br \/>\n\u00a0APA KEJI<br \/>\n 1.  Kin ni owo yiya?<br \/>\n  b.    Daruko idi ti a fi n ya owo.<br \/>\n        2.Salaye abuda oro aropo afarajoruko merin pelu apeere.<br \/>\n         Ko koko ohun ti ewi apileko ti o ka dale lori.<\/p>\n<p>\t\t\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0OSE KEFA ORO AROPO AFARAJORUKO Oriki Abuda oro aropo afarajoruko Irisi oro aropo afarajoruko. AKOONU&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,221],"tags":[],"class_list":["post-2694","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-posts","category-third-term-ss1-yoruba"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2694","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2694"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2694\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2695,"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2694\/revisions\/2695"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2694"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2694"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ecolebooks.com\/nigeria\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2694"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}